Sınav Zor Değildi, Çocuklar Soruyu Anlayamadı!

5. Sınıfların İlk Yazılıları Bize Ne Anlattı?
Bir eğitim koçu olarak bu yıl beşinci sınıf öğrencilerinin ilk yazılı süreçlerini yakından takip ettim. Öğrencilerimin sınav öncesindeki heyecanlarına, sınav sonrasındaki hayal kırıklıklarına ve velilerin endişelerine şahit oldum. Gördüğüm tablo beni bir kez daha düşündürdü: Biz çocuklarımıza gerçekten öğrenmeyi mi öğretiyoruz, yoksa yalnızca sınavlara hazırlanmayı mı?
Beşinci sınıfların birinci dönem ilk yazılıları birçok öğrenci için beklenenden zor geçti. Ancak burada üzerinde durmamız gereken asıl mesele, soruların zorluğundan çok çocukların soruları anlama ve yorumlama konusunda yaşadığı güçlüklerdi.
Çocuk konuyu biliyor. Tanımı ezberlemiş. Öğretmenin anlattıklarını defterine yazmış. Hatta evde aynı konuyla ilgili onlarca soru çözmüş. Fakat sınavda karşısına alışık olmadığı biçimde hazırlanmış bir soru çıktığında duraksıyor.
Çünkü soru artık yalnızca bilgiyi istemiyor. Okumasını, anlamasını, düşünmesini, ilişki kurmasını ve öğrendiği bilgiyi kullanmasını bekliyor.
İşte tam da burada eğitim sistemimizin yıllardır görmezden geldiği bir gerçekle karşılaşıyoruz: Bilgiyi ezberlemek ile bilgiyi kullanabilmek aynı şey değildir.
Dördüncü Sınıftan Beşinci Sınıfa Geçiş Sandığımız Kadar Kolay Değil
İlkokuldan ortaokula geçiş, çocukların eğitim hayatındaki önemli dönüm noktalarından biridir. Dördüncü sınıfta ağırlıklı olarak tek bir sınıf öğretmeninin rehberliğinde ilerleyen çocuk, beşinci sınıfta farklı branş öğretmenleriyle, farklı ders işleme yöntemleriyle ve artan akademik beklentilerle karşılaşır.
Bir de bunun üzerine yorumlama ve çıkarım yapma becerisi isteyen sorular eklendiğinde bazı öğrenciler için süreç daha da zorlaşır.
Peki, biz bu geçişe çocuklarımızı ne kadar hazırlıyoruz?
Dördüncü sınıfı bitiren her öğrencinin ortaokulun akademik beklentilerine hazır olduğunu varsaymak büyük bir yanılgıdır. Çocukların okuduğunu anlama düzeyleri, dikkat süreleri, kelime hazineleri ve çalışma alışkanlıkları birbirinden farklıdır.
Buna rağmen çoğu zaman bütün çocuklardan aynı hızda ilerlemelerini bekliyoruz.
Sonra sınav sonuçları açıklanıyor.
Bir veli, “Benim çocuğum bu konuyu biliyordu, neden yapamadı?” diye soruyor.
İşte cevabı tam da burada aramalıyız.
Çünkü çocuk konuyu biliyor olabilir ama sorunun kendisinden ne istediğini anlayamıyor olabilir.
Yeni Nesil Sorulara Eski Alışkanlıklarla Hazırlanılmaz
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, öğrencilerin yalnızca bilgiyi hatırlamasını değil; bilgiyi anlamlandırmasını, yorumlamasını ve farklı durumlarda kullanmasını da önemseyen bir yaklaşım ortaya koyuyor.
Bu yaklaşımın eğitim açısından değerli olduğunu düşünüyorum.
Ancak bir eğitim modelinin kâğıt üzerinde doğru olması, sınıfta kendiliğinden başarılı olacağı anlamına gelmez.
Öğrenciye yorumlama becerisi kazandırmadan yorum sorusu sormak, yüzme öğretmeden çocuğu derin suya bırakmaya benzer.
Çocuklara yalnızca konu anlatmak yeterli değildir. Onlara soru kökünü incelemeyi, verilen bilgileri ayırt etmeyi, önemli ifadeleri belirlemeyi ve seçenekler arasında mantık yürütmeyi de öğretmek zorundayız.
Üstelik bu beceriler yalnızca Türkçe dersinin sorumluluğunda değildir.
Matematikte problem çözmek, fen bilimlerinde deney sonucunu yorumlamak, sosyal bilgilerde olaylar arasında bağlantı kurmak da okuduğunu anlamayı gerektirir.
Yani mesele bir dersin değil, bütün eğitim sürecinin meselesidir.
Veliler, Çocuklarınıza Sadece Kaç Aldığını Sormayın!
Sınavdan çıkan bir çocuğa yönelttiğimiz ilk soru çoğu zaman aynıdır:
“Kaç aldın?”
Oysa bazen sorulması gereken çok daha önemli sorular vardır.
“Hangi soruda zorlandın?”
“Soruyu anlamadın mı, yoksa konuyu mu bilmiyordun?”
“Zamanın mı yetmedi?”
“Bir sonraki sınav için neyi değiştirebiliriz?”
Bu sorular çocuğun eksiklerini anlamamızı sağlar. Notu sorgulamak ise çoğu zaman yalnızca kaygıyı artırır.
Unutmayalım, beşinci sınıfta alınan düşük bir not çocuğun akademik geleceğini belirlemez. Ancak o notun neden düşük geldiğini araştırmamak, aynı sorunun yıllarca devam etmesine neden olabilir.
Öğretmenlere, Velilere ve Eğitim Sistemine Bir Çağrı
Çocukların önüne daha uzun sorular koyarak onları daha iyi düşünen bireyler hâline getiremeyiz.
Önce düşünmeyi öğretmeliyiz.
Derslerde daha fazla okuma, yorumlama, karşılaştırma ve tartışma etkinliklerine yer verilmelidir. Çocukların hata yapmasına, farklı çözümler üretmesine ve kendi düşüncelerini açıklamasına fırsat tanınmalıdır.
Veliler ise yalnızca test kitabı sayısını artırarak başarı beklemekten vazgeçmelidir.
Bir çocuk yüz soru çözüp hiçbirini anlamadan ilerliyorsa, o çalışma yalnızca zaman tüketir.
Bazen on soruyu anlayarak çözmek, yüz soruyu ezbere çözmekten çok daha değerlidir.
Son Söz
Beşinci sınıfların ilk yazılıları bize önemli bir uyarıda bulundu.
Çocuklarımızın yalnızca bilgi eksikleri yok. Bazılarının okuma, anlama, yorumlama ve öğrendiğini kullanma becerilerinin de geliştirilmesi gerekiyor.
Bu gerçeği görmezden gelirsek önümüzdeki yıllarda aynı çocukların LGS’de de benzer sorunlarla karşılaşmasına şaşırmamalıyız.
Çünkü sınavda soruyu anlayamayan çocuk, çoğu zaman cevabı bilmediği için değil, cevaba ulaşacak düşünme yolunu yeterince geliştiremediği için başarısız olur.
Artık çocuklara yalnızca doğru cevabı öğretmenin değil, doğru düşünmeyi öğretmenin zamanı geldi.
Betül Mülayim Taşkıran
Eğitim ve Öğrenci Koçu
Yorumlar
İlk yorumu siz yapın.
Sivas'ta olan biteni ilk siz öğrenin
Son dakika haberleri, hava durumu, nöbetçi eczaneler ve vefat ilanları — tercih ettiğiniz kanaldan anında.





