1943’ten beri Sivas’ta yaşatılan kulpsuz fincan geleneği

Sivas’ta 1943 yılında faaliyete geçen bir kahvehane, üç nesildir sürdürülen kulpsuz fincan geleneğiyle Türk kahvesini aynı sunum anlayışıyla ikram ediyor. Kahvenin servis edildiği fincanlarda kulp bulunmuyor. Fincanı kavrayan elin oluşturduğu hilal biçimi ile fincanın içindeki kahvenin yıldızı temsil etmesi, Türk bayrağındaki ay ve yıldız sembolünü hatırlatıyor.

Kentte 80 yılı aşkın süredir hizmet veren kahvehanenin iç mekânında Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait eşyalar yer alıyor. Ahşap ağırlıklı atmosferde sunulan kahve, işletmenin kuruluşundan bu yana değişmeyen düzenin bir parçası olarak kulpsuz fincanla servis ediliyor.

Kulp yerine fincanın gövdesinden tutulan kahvede, elin aldığı biçim geleneğin temelini oluşturuyor. Fincan avuçlandığında ortaya çıkan hilal görünümünün yanında, kahvenin koyu yüzeyi de yıldızla ilişkilendiriliyor. Bu sunum, yalnızca bir servis tercihi olarak değil, geçmişten bugüne taşınan kültürel bir sembol olarak anlatılıyor.

Kulpsuz fincanla ay yıldız göndermesi

İşletme sahibi Onur Yıldız, kahvehanenin dedesi Hüseyin Yıldız tarafından kurulduğunu belirterek, işletmenin düzeninin ve kahve sunumunun yıllar içinde korunmasını sağladıklarını söyledi. Yıldız, kahve ve çayın yanı sıra kulpsuz fincan kullanımının da ilk günden beri sürdüğünü anlattı.

"İşletmemizi dedemiz Hüseyin Yıldız 1943 yılında faaliyete geçiriyor. Faaliyete geçtiği günden bugüne kahvemiz, çayımız, kulpsuz fincanımız her şey aynı düzende devam ediyor. İşletmemiz Osmanlı kültürünün devamı olduğu için o dönemlerde ağırlıklı olarak kulpsuz fincan kullanılırmış. Türk kahvesi içerken fincanın kulpsuz olmasının ana unsuru, kahveyi elinize aldığınız zaman hilal şeklinin oluşması ve ortadaki fincanın yıldızı ifade etmesidir. Biz de 1943’ten beri bu kültürü devam ettiriyoruz. Fincanların kulpsuz kullanılmasındaki en önemli unsur hilal ve yıldızdır. Kendi öncüsü olduğumuz geleneği bugün de yaşatıyoruz. Hilal, ay ve yıldızı temsil ettiği için Müslümanlar açısından önemli bir semboldür. Amacımız sadece kahve içmek değil, kahve içerken de tarihi yaşatmak. İşletmemizin atmosferinde Osmanlı eşyaları bulunuyor. Amacımız Osmanlı ve Cumhuriyet dönemini harmanlayarak tarihi bir ortamda misafirlerimize lezzetli kahve sunmak ve bu kahvenin özelliğinin bilinmesini sağlamak" dedi.

Osmanlı ve Cumhuriyet eşyaları birlikte korunuyor

Kahvehanede kullanılan fincanlar, masalara kulp yerine doğrudan kavranabilecek biçimde bırakılıyor. Böylece kahve içenlerin elleri fincanın çevresini sararken, işletmenin anlattığı hilal ve yıldız tasviri ortaya çıkıyor. Sunumun merkezinde yer alan bu ayrıntı, kahvehanenin geçmişten devraldığı anlayışı bugün de görünür kılıyor.

Onur Yıldız’ın anlattığına göre işletmenin amacı, yalnızca kahve servisi yapmakla sınırlı değil. Osmanlı kültüründen gelen kulpsuz fincan kullanımının, Cumhuriyet dönemine ait eşyalarla birlikte aynı mekânda yaşatılması hedefleniyor. Kahvehane, bu yönüyle kahve içme alışkanlığını tarihî bir atmosfer ve sembolik bir sunumla bir araya getiriyor.

Sivas’ta 1943’ten bu yana sürdürülen kulpsuz fincan geleneği, kahvenin nasıl ikram edildiğini değil, bu ikramın taşıdığı anlamı da bugünün müşterilerine aktarıyor. Her fincan, işletmenin üç nesildir koruduğu ay yıldız göndermesini yeniden kuruyor.