İçeriğe atla
SON DAKİKA
🕒 19 Kasım 08:41
Köşe Yazıları

Çocuklar Artık Sokağa Değil, Oyuna Davet Ediliyor!

ÖzetÇocukların sokak oyunlarından dijital oyunlara geçişini Betül Mülayim Taşkıran yazdı. Ailelere ve Sivas'a önemli mesajlar.
Betül Mülayim TaşkıranKöşe Yazarı · · 3 dk okuma
Kırmızı zeminli grafikte beyaz yazılar, üstte Gündem Sivas logosu ve altta köşe yazarı adı yer alıyor.

“Hadi Dışarı Çıkalım!” Diyen Nesilden “Hadi Oyuna Gir!” Diyen Nesle

Bir zamanlar çocukların en güzel daveti iki kelimeden oluşurdu:

“Hadi dışarı!”

Bu iki kelimeyle başlayan oyunların ne saati vardı ne de sınırı. Mahalle aralarında koşan çocuklar, saklambaç oynayan arkadaşlar, ip atlayan kızlar, top peşinde koşturan çocuklar…

Akşam ezanı okunur, anneler pencerelerden seslenir, çocuklar ise oyunu biraz daha uzatabilmek için türlü bahaneler bulurdu.

Bugün ise çocukların birbirine yaptığı davet değişti.

“Hadi oyuna gir!”

İlk bakışta masum görünen bu cümle, çocukluğun geçirdiği büyük dönüşümün en açık göstergelerinden biri hâline geldi.

Artık arkadaşlıkların önemli bir bölümü sokakta değil, ekranların karşısında yaşanıyor.

Çocuklar aynı mahallede oturuyor ama birbirlerini görmüyor. Aynı okulda okuyor ama okul çıkışında buluşmuyor. Birbirlerinin seslerini kulaklıklarından duyuyor, yüzlerini ise çoğu zaman yalnızca okulda görüyorlar.

Ve biz yetişkinler bu değişimi çoğu zaman normal karşılıyoruz.

Bir Çocuğun Oyun Alanı Nasıl Ekrana Sığdı?

Eskiden oyun oynamak için arkadaş bulmak, dışarı çıkmak, koşmak, konuşmak ve birlikte hareket etmek gerekirdi.

Bugün ise çocuklar tek bir tuşla dijital oyunların dünyasına girebiliyor.

Elbette teknolojinin kendisi düşman değildir. Dijital oyunların eğlendirici, öğretici ve arkadaşlarla iletişimi destekleyen yönleri de olabilir.

Ancak sorun, dijital oyunların çocukların hayatındaki diğer bütün etkinliklerin yerini almaya başlamasıdır.

Çocuk artık dışarı çıkmak istemiyorsa, arkadaşlarıyla yüz yüze vakit geçirmekten kaçınıyorsa, kitap okumayı sıkıcı buluyorsa ve ekran başından kalktığında ne yapacağını bilemiyorsa burada üzerinde düşünülmesi gereken bir durum vardır.

Çünkü çocukluk yalnızca eğlenmek değildir.

Çocukluk hareket etmektir, keşfetmektir, tartışmaktır, uzlaşmaktır, bazen kaybetmektir ve yeniden denemektir.

Sokakta oynanan bir oyun, çocuğa yalnızca zaman geçirmeyi öğretmez.

Sırasını beklemeyi, kurallara uymayı, arkadaşının hakkını gözetmeyi, anlaşmazlıkları çözmeyi ve gerçek hayatta iletişim kurmayı da öğretir.

Dijital oyunlar bazı becerileri destekleyebilse de bütün bu deneyimlerin yerini tek başına dolduramaz.

Aynı Evde Yaşıyoruz Ama Birbirimizden Uzaklaşıyoruz

Bugün bazı evlerde oldukça düşündürücü bir manzarayla karşılaşıyoruz.

Anne telefonunda, baba televizyon karşısında, çocuk oyun konsolunda…

Herkes aynı evde ama herkes başka bir dünyada.

Akşam yemeğinde konuşulmayan konular, ailece geçirilmeyen zamanlar, ertelenen sohbetler…

Sonra çocuklarımızın bizimle neden konuşmadığını merak ediyoruz.

Oysa iletişim kurmak için önce birbirimize zaman ayırmamız gerekiyor.

Bir çocuğa sürekli “Telefonu bırak!” demek, o çocuğa telefon dışında anlamlı bir hayat sunmadığımız sürece çoğu zaman yeterli olmayacaktır.

Çocuk ekranı kapattığında karşısında ne bulacak?

Birlikte oyun oynayabileceği bir aile mi?

Güvenle dışarı çıkabileceği bir çevre mi?

Yoksa herkesin kendi ekranına döndüğü sessiz bir ev mi?

Bu soruların cevabını vermeden yalnızca çocukları suçlamak kolaycılıktır.

Peki, Sokaklar Çocuklara Ne Kadar Güvenli?

Burada yetişkinlerin de sorumluluğunu konuşmak zorundayız.

Çocukların sokaktan uzaklaşmasını yalnızca telefonlara ve oyun konsollarına bağlayamayız.

Artan trafik, güvenli oyun alanlarının yetersizliği, apartman yaşamı ve ailelerin güvenlik endişeleri de bu değişimde önemli rol oynuyor.

Çocuklarımıza “Dışarı çıkın, oynayın!” diyoruz.

Peki, nerede oynayacaklar?

Araçların arasında mı?

Otoparka dönüşmüş sokaklarda mı?

Yeterince güvenli ve erişilebilir olmayan alanlarda mı?

Çocukların ekranlardan uzaklaşmasını istiyorsak onlara gerçek hayatta da cazip ve güvenli seçenekler sunmalıyız.

Parklar, spor alanları, kütüphaneler, sanat etkinlikleri ve çocukların birlikte vakit geçirebileceği sosyal ortamlar bir lüks değil, ihtiyaçtır.

Yerel yönetimlerin de aileler kadar bu konuda sorumluluğu vardır.

Sivas’ta çocukların güvenle oynayabileceği, sosyalleşebileceği ve yeteneklerini geliştirebileceği alanların artırılması önemlidir.

Çünkü bir şehrin çocuk dostu olup olmadığını yalnızca binalarına bakarak anlayamayız.

O şehirde çocukların ne kadar özgürce oynayabildiğine de bakmalıyız.

Ekranı Yasaklamak Değil, Hayatı Zenginleştirmek

Bir eğitim koçu olarak çocukların ekran kullanımında ailelerin en sık yaptığı hatalardan birinin yalnızca yasak koymak olduğunu düşünüyorum.

Elbette sınırlar olmalıdır.

Ancak bu sınırlar yaşa uygun, tutarlı ve uygulanabilir olmalıdır.

Çocukla konuşulmadan getirilen ani yasaklar, aile içinde çatışmaları artırabilir.

Bunun yerine ailece belirlenen ekran süreleri, birlikte yapılan etkinlikler, düzenli spor, kitap okuma saatleri ve arkadaşlarla yüz yüze buluşmalar desteklenmelidir.

En önemlisi de yetişkinler kendi ekran alışkanlıklarını sorgulamalıdır.

Çocuğuna kitap okumasını söyleyen ama elinden telefonu düşürmeyen bir ebeveynin verdiği mesaj ne kadar etkili olabilir?

Çocuklar söylediklerimizden çok yaptıklarımızı örnek alır.

Son Söz

Çocuklarımız teknolojiyle büyüyecek. Bunu değiştiremeyiz ve değiştirmemiz de gerekmiyor.

Ancak onların çocukluğunu yalnızca ekranların içine hapsetmemeliyiz.

Bir çocuk arkadaşının gözlerine bakarak konuşmayı, birlikte gülmeyi, kaybettiğinde yeniden denemeyi ve gerçek dünyanın güzelliklerini keşfetmeyi de öğrenmelidir.

Çocukların hayatından sokak oyunlarını, yüz yüze arkadaşlıkları ve gerçek deneyimleri çıkarırsak geriye yalnızca dijital bir eğlence dünyası kalır.

Bugün çocuklarımız birbirlerine “Hadi oyuna gir!” diyor.

Ben ise yeniden şu cümleyi duymak istiyorum:

“Hadi dışarı çıkalım, birlikte oynayalım!”

Çünkü çocukluk yalnızca bir ekrana sığmayacak kadar değerlidir.

Betül Mülayim Taşkıran
Eğitim ve Öğrenci Koçu

Yorumlar

E-posta adresiniz yayımlanmaz ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz; yalnızca yorumunuz onaylandığında size haber vermek için kullanılır. Aydınlatma metni

İlk yorumu siz yapın.

Sivas'ta olan biteni ilk siz öğrenin

Son dakika haberleri, hava durumu, nöbetçi eczaneler ve vefat ilanları — tercih ettiğiniz kanaldan anında.

Sponsorlu içerik

Sivas gündemini kaçırmayın

Günün öne çıkan haberlerini e-postanıza alın. İstediğiniz an çıkabilirsiniz.

Kaydolarak e-posta ile bilgilendirme almayı kabul etmiş olursunuz. Verileriniz üçüncü kişilerle paylaşılmaz (KVKK).

İhbar Hattı