Bir evlilik sona erdiğinde çoğu zaman konuşulanlar benzerdir. Kim haklıydı, kim haksızdı? Mal paylaşımı nasıl olacak? Çocuk kimde kalacak? Yeni hayat nasıl kurulacak?
Oysa bütün bu soruların arasında çoğu zaman yeterince sorulmayan başka bir soru vardır:
"Ya çocuk?"
Çünkü boşanma kararı yetişkinler tarafından alınır, ancak etkileri yalnızca yetişkinlerin hayatında görülmez. Anne ve babanın verdiği bu karar, çoğu zaman çocukların dünyasında da yeni bir dönemin başlangıcı olur. Üstelik çocuklar bu değişimin mimarı değil, çoğu zaman sessiz tanıklarıdır.
Bir aile ve evlilik danışmanı olarak yıllardır farklı hikâyelere tanıklık ediyorum. Her ailenin yaşadığı süreç farklı olsa da çocukların gözlerindeki bazı duygular birbirine çok benzer. Belirsizlik, kaygı, özlem, kafa karışıklığı ve bazen de ifade edilemeyen bir üzüntü...
Yetişkinler ayrılığın nedenlerini açıklayabilirler. Ancak çocuklar çoğu zaman yaşananları kendi dünyalarının sınırları içerisinde anlamlandırmaya çalışırlar. Kimi zaman kendilerini suçlarlar. Kimi zaman anne ve babalarını yeniden bir araya getirebilmenin yollarını ararlar. Kimi zaman da hiçbir şey olmamış gibi davranarak içlerinde büyüyen duygularla baş etmeye çalışırlar.
Çocukların en büyük ihtiyacı kusursuz ebeveynler değildir. Onların ihtiyacı; sevildiklerini hissetmek, güvende olduklarını bilmek ve hayatlarında hâlâ anne ve babalarının var olduğunu görebilmektir.
Ne yazık ki boşanma sürecinde bazı çocuklar farkında olmadan çatışmanın merkezine yerleşebiliyor. Taraf seçmeleri bekleniyor, mesaj taşımaları isteniyor veya bir ebeveynin diğerine duyduğu öfkenin yükünü omuzlarında taşımak zorunda kalıyorlar. Oysa çocukların görevi anne ve babalarının sorunlarını çözmek değildir. Onların görevi büyümek, öğrenmek, oyun oynamak ve çocukluklarını yaşayabilmektir.
Bir çocuk için anne ve baba yalnızca iki yetişkin değildir. Onlar çocuğun güven duygusunun, aidiyet hissinin ve kimlik gelişiminin önemli parçalarıdır. Bu nedenle boşanma sonrasında da ebeveynlik sorumluluğunun aynı özenle sürdürülmesi büyük önem taşır.
Aslında çocukların ihtiyaç duyduğu şey oldukça basittir. Kavganın ortasında kalmamak, sevilmeye devam ettiklerini bilmek ve hayatlarında değerli olduklarını hissetmek...
Çünkü yıllar sonra çocuklar boşanma kararının ayrıntılarını hatırlamayabilirler. Ancak o süreçte kendilerine nasıl davranıldığını, ne hissettiklerini ve ne kadar anlaşıldıklarını unutmazlar.
Bu yüzden boşanma sürecinde sorulması gereken en önemli soru belki de şudur:
"Biz ayrıldık, peki ya çocuğumuz?"
Çünkü bir evlilik sona erebilir. Ancak anne-babalık devam eder.
Ve çocuklar, ayrılığın değil sevginin yükünü taşımayı hak ederler.