ChatGPT ile Yazmak Beyni Daha Az mı Çalıştırıyor?

54 kişi üç farklı gruba ayrıldı

MIT Media Lab araştırmacıları tarafından hazırlanan “Your Brain on ChatGPT” başlıklı çalışma Haziran 2025’te ön baskı olarak yayımlandı.

Araştırmanın ilk üç oturumuna toplam 54 kişi katıldı. Katılımcılar ChatGPT kullananlar, arama motoru kullananlar ve herhangi bir dijital araç kullanmadan yazı yazanlar olmak üzere üç gruba ayrıldı.

Dördüncü oturuma ise ilk gruptan seçilen 18 kişi katıldı. Araştırmacılar yazma sürecinde EEG kullanarak beynin işlevsel bağlantı örüntülerini inceledi.

En güçlü bağlantılar araç kullanmayan grupta

EEG sonuçlarında herhangi bir araç kullanmadan yazı yazan grupta en güçlü ve en geniş kapsamlı bağlantı ağları görüldü.

Arama motoru kullananlar orta düzeyde, büyük dil modeli kullanan grup ise araştırmacıların analizinde en zayıf genel bağlantı örüntüsünü gösterdi.

Ancak bunu doğrudan “ChatGPT kullananların beyni daha az çalışıyor” şeklinde çevirmek bilimsel açıdan fazla kesin olur. EEG'de ölçülen şey genel zekâ veya beynin tamamının ne kadar “çalıştığı” değil; görev sırasında bölgeler arasındaki belirli işlevsel bağlantı örüntüleri.

Yazdıklarını hatırlamakta daha fazla zorlandılar

Araştırmada ChatGPT kullananların hazırladıkları metinler üzerinde kendilerine daha düşük düzeyde sahiplik bildirdikleri ve kendi yazılarından ifadeleri doğru biçimde aktarmakta diğer gruplara göre daha fazla zorlandıkları da bildirildi.

Bu sonuç, düşünsel sürecin bir bölümünün dışarıdaki bir araca devredilmesi anlamında kullanılan “cognitive offloading” tartışmalarıyla uyumlu görülebilir. Ancak bu kavramı araştırmanın kanıtladığı kalıcı bir beyin değişikliği olarak yorumlamak doğru değil.

MIT de önemli uyarı yapıyor

MIT Media Lab, çalışmanın hâlen ön baskı olduğunu ve hakem değerlendirmesinden geçmediğini açıkça belirtiyor.

Araştırma ekibi ayrıca örneklem sayısının sınırlı olduğunu, katılımcıların belirli bir coğrafi ve akademik çevreden seçildiğini ve bulguların bütün yapay zekâ modellerine genellenemeyeceğini vurguluyor.

Dolayısıyla sosyal medyada görülen:

“ChatGPT beyni küçültüyor”, “ChatGPT zekâyı azaltıyor” veya “Yapay zekâ beyne zarar veriyor”

gibi sonuçlar bu araştırmadan çıkarılamaz.

Araştırmanın gösterdiği daha sınırlı sonuç şu: Belirli bir yazma görevinde, ChatGPT kullanan katılımcıların EEG bağlantı örüntüleri ve yazdıklarını hatırlama performansları diğer gruplardan farklı bulundu.