Yüzde 10-15 sınırı: Okul çantası ne kadar ağır olmalı?

Okulların açılmasıyla birlikte çocukların her gün taşıdığı çantalar yeniden gündeme geldi. Ders kitapları, defterler, beslenme çantası ve kişisel eşyalarla ağırlaşan okul çantaları, gelişim çağındaki çocukların omurga ve kas-iskelet sistemi üzerinde ek yük oluşturabiliyor.

Sivas Medicana Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hekimi Uzm. Dr. Serdar Yurtçu, çanta seçimi ve kullanımındaki küçük hataların çocukların duruş gelişimini etkileyebileceğini belirtti. Çocukların büyüme ve gelişme döneminde olduğunu hatırlatan Yurtçu, velilerin yalnızca çantanın ağırlığını değil, nasıl taşındığını da gözlemlemesi gerektiğini söyledi.

“Çantanın yalnızca ağır olması değil, nasıl taşındığı da önem taşıyor.”

Ağırlık vücuda dengeli dağılmalı

Çocukların okul çantalarını tek omuzda taşıması veya çantayı sırtlarına uygun biçimde yerleştirmemesi, vücuttaki yük dağılımını değiştirebiliyor. Bu durum, çocuğun gövdesini yana ya da öne doğru taşımasına yol açabiliyor.

Uzm. Dr. Yurtçu, ağır çantanın uzun süre yanlış pozisyonda taşınmasının boyun, omuz ve sırt bölgesinde ağrıya, kas yorgunluğuna ve duruş bozukluklarına zemin hazırlayabileceğini belirtti. Çantanın ağırlığının yanı sıra çocuğun fiziksel gelişimi, taşıma süresi ve kullanım biçiminin de değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Okul çantasının çocuğun vücut ağırlığının yüzde 10-15’ini aşmaması genel olarak öneriliyor. Çocuk çantayı taşırken öne doğru eğiliyor, omuzlarını belirgin biçimde aşağı çekiyor veya yürüyüşü değişiyorsa bu durum çantanın ağır geldiğine işaret edebiliyor.

Çanta seçiminde ergonomi öne çıkıyor

Velilerin çanta seçerken estetik özelliklerden önce çocuğun sağlığını ve ergonomiyi dikkate alması gerekiyor. İki omuz askısı bulunan modellerin tercih edilmesi, çantanın tek omuzda taşınmaması öneriliyor.

Uzm. Dr. Yurtçu, çanta askılarının geniş, yumuşak ve ayarlanabilir olması gerektiğini belirtti. Çantanın çocuğun sırtına mümkün olduğunca yakın durması, bel hizasının belirgin biçimde altına sarkmaması gerekiyor. Gereğinden büyük çantalar ise çocuğun daha fazla eşya taşımasına neden olabiliyor.

Çantanın boyutunun çocuğun yaşına ve vücut yapısına uygun olması önem taşıyor. Her gün kullanılmayan kitap, oyuncak ve diğer eşyaların çantadan çıkarılması, ağır malzemelerin sırta yakın bölümlere yerleştirilmesi gerekiyor. Ağırlığın düzenli aralıklarla kontrol edilmesi ve çocuğun çantayı taşırkenki duruşunun izlenmesi de alınabilecek önlemler arasında yer alıyor.

Ağrıların seyri takip edilmeli

Çocukların boyun, omuz veya sırt ağrılarının her zaman büyüme sürecinin doğal parçası olarak görülmemesi gerekiyor. Tekrarlayan ya da giderek artan ağrılar, uyuşma, güçsüzlük, belirgin duruş değişikliği ve çantayı taşımakta zorlanma, hekim değerlendirmesi gerektirebilecek belirtiler arasında bulunuyor.

Uzm. Dr. Yurtçu, çocukluk döneminde kazanılan doğru duruş ve hareket alışkanlıklarının ilerleyen yaşlardaki kas-iskelet sistemi sağlığı için temel oluşturduğunu söyledi. Okul çantasının yalnızca eğitim materyallerini taşıyan bir araç olarak değil, çocuğun her gün taşıdığı fiziksel bir yük olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Yurtçu, doğru seçim, uygun kullanım ve gereksiz eşyaların azaltılmasının çocukların okul yaşamına katkı sağlayacağını kaydetti.