Özel Hayat Sokağa Çıkınca

İnsan kendi hayatı üzerinde söz sahibi olmak ister. Kendi bedenine, kendi tercihlerine ve kendi özel hayatına dair kararlarını kendisi vermek ister. Bu, özgürlüğün en doğal tarafıdır.

Peki özel hayatımızın sınırı nerede biter?

Çünkü evimizin kapısını kapattığımızda başka, o kapıyı açıp sokağa çıktığımızda başka bir dünyanın içine gireriz.

Özel alan bize aittir. Kamusal alan ise ortak.

Belki de bugün en çok karıştırdığımız meselelerden biri bu.

“Bedenim benim.”

Elbette.

İnsan kendi bedeni üzerinde söz sahibidir. Fakat bu cümle, kamusal alanda hiçbir sınırın olmadığı anlamına gelmez. Çünkü sokakta yalnız değiliz. Toplu taşımada, okulda, iş yerinde, parkta, meydanda başka insanlarla aynı alanı paylaşıyoruz.

Birlikte yaşamanın da kendine özgü kuralları vardır.

Bu kurallar insanın özgürlüğünü ortadan kaldırmak için değil, özgürlüklerin birbiriyle çatışmasını önlemek için vardır.

Mesele kimsenin nasıl giyindiği, nasıl yaşadığı ya da ne tercih ettiği üzerinden insanları yargılamak değildir.

Mesele şudur:

Kişisel olanı kamusal olanın içine ne kadar taşıyoruz?

Bugün bu sorunun cevabını yalnızca sokakta değil, sosyal medyada da aramak gerekiyor.

Özel hayatımızın en küçük ayrıntılarını paylaşabiliyoruz. İlişkilerimizi, aile meselelerimizi, bedenimizi, çocuklarımızı, yaşadığımız sorunları herkesin görebileceği şekilde ortaya koyabiliyoruz.

Sonra da bütün bunları özgürlük olarak adlandırıyoruz.

Oysa her şeyi gösterebilmek, her şeyi göstermek zorunda olduğumuz anlamına gelmez.

Mahremiyet de bir tercihtir.

Hatta bazen insanın kendisine verdiği en büyük değerlerden biridir.

Her şeyin görünür hâle geldiği bir çağda görünmemeyi seçebilmek, her şeyin anlatıldığı bir dünyada bazı şeyleri kendine saklayabilmek de bir özgürlüktür.

Çünkü ölçü, özgürlüğün düşmanı değildir.

Ölçü, özgürlüğün başkasının alanına taşmasını engelleyen sınırdır.

Kimsenin özel hayatına karışmayalım.

Kimsenin bedenini yargılamayalım.

Kimseye kendi doğrularımızı zorla kabul ettirmeyelim.

Ama kendi özgürlüğümüzü savunurken de ortak yaşam alanının yalnızca bize ait olmadığını unutmayalım.

Çünkü özgürlük “Ben ne istersem yaparım” cümlesinde bitmiyor.

Asıl mesele, “Ben ne yaparsam başkasının alanına girerim?” sorusunu da sorabilmek.

İnsan kendi evinde kendisidir.

Ama sokağa çıktığında toplumun bir parçasıdır.

Ve toplumun bir parçası olmak, özgürlüğünden vazgeçmek değil; özgürlüğünü sorumlulukla birlikte kullanabilmektir.

Özel hayat değerlidir.

Mahremiyet değerlidir.

Özgürlük değerlidir.

Fakat bu üç kavramın da yaşaması için bir şeye ihtiyacımız var:

Ölçü.

Çünkü bedenimiz bize ait olabilir.

Özel hayatımız bize ait olabilir.

Ama kamusal alan, hepimizin ortak alanıdır.

Özel olanı korumak kadar, ortak olanın sınırını bilmek de birlikte yaşamanın gereğidir.