4 EYLÜL: BİR MİLLETİN KALBİNİN ATTIĞI ŞEHİR

Bazı şehirler vardır; orada tarih yazılır.

Ve bazı günler vardır, yalnızca bir takvim yaprağı değildir.

4 Eylül, işte böyle bir gündür.

O gün Sivas’ın taş sokaklarında yürüyen insanların ayak sesleri, yalnızca bir şehri değil, esaretin gölgesinden çıkmaya hazırlanan koskoca bir milleti uyandırıyordu.

Bir memleket düşünün...

Toprağı işgal edilmiş, ordusu dağıtılmış, başkentinin üzerine çaresizlik çökmüş.

Ve bir avuç insan çıkıp desin ki:

“Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.”

İşte 4 Eylül, bu cümlenin ete kemiğe büründüğü gündür.

Çünkü o gün Sivas'ta yalnızca bir kongre toplanmadı.

Bir millet toplandı.

Korkuları olanlar toplandı.

Evladını cepheye göndermiş analar toplandı.

Yarını belirsiz gençler toplandı.

Yoksulluğun içinde yine de vatanından vazgeçmeyen insanlar toplandı.

Ve hepsinden önemlisi, “Bu memleket bizimdir” diyebilen bir irade toplandı.

Bugün Sivas sokaklarında yürürken bazen düşünüyorum...

Acaba o gün burada yürüyenlerin kalplerinden neler geçti?

Cephelerden gelen haberleri nasıl dinlediler?

Çocuklarının yüzüne bakarken yarının ne getireceğini biliyorlar mıydı?

Belki bilmiyorlardı.

Ama bir şeyi biliyorlardı:

Vatan kaybedilirse, geriye kazanılacak hiçbir şey kalmayacaktı.

İşte bunun için sustuklarında bile vatan konuşuyordu içlerinde.

Bunun için yokluklarına bakmadan omuz verdiler.

Bunun için kimi canını, kimi malını, kimi gençliğini bıraktı bu toprağa.

Bugün bize çok sıradan gelen bir kelimenin —vatanın— o gün ne kadar ağır bir bedeli vardı, hiç düşündük mü?

Biz bugün bayrağa bakarken yalnızca kırmızı ve beyaz görüyorsak, eksik bakıyoruz.

Çünkü o bayrakta yalnızca renk yok.

Bir annenin bekleyişi var.

Bir evladın yarım kalan çocukluğu...

Bir askerin son bakışı...

Bir babanın söyleyemediği veda...

Bir milletin bağımsızlık uğruna ödediği bedel var.

Ve Sivas...

Sen yalnızca o günlere tanıklık etmedin.

Sen o gün milletin kalbine şahitlik ettin.

4 Eylül 1919'da burada yakılan ateş, bugün hâlâ sönmediyse bunun sebebi yalnızca geçmiş değildir.

Çünkü vatan sevgisi geçmişte kalmış bir duygu değildir.

Her nesilde yeniden doğar.

Her bayrak göndere çekildiğinde yeniden hatırlanır.

Her İstiklal Marşı okunduğunda yeniden ayağa kalkar.

Ve insan, memleketinin kıymetini bazen uzaklara gidince değil, onu kaybetme ihtimalini düşündüğünde anlar.

Bugün bize düşen, 4 Eylül'ü yalnızca törenlerle anmak değildir.

Bir dakikalık saygı duruşuyla geçiştirmek hiç değildir.

Bize düşen, o günün ruhunu anlamaktır.

Çünkü 4 Eylül bize şunu söyler:

Bir millet umudunu kaybetmediği sürece yenilmez.

Bir millet birbirine sırtını dönmediği sürece yıkılmaz.

Bir millet vatanını yalnızca üzerinde yaşadığı toprak olarak değil, uğruna yaşanacak bir emanet olarak gördüğü sürece esir olmaz.

Bugün Sivas'ın göğünde yine bayrak dalgalanıyor.

Güneş yine aynı dağların ardından doğuyor.

Sokaklarda çocukların sesi yükseliyor.

İnsanlar yine günlük telaşlarının peşinde koşuyor.

Ama ben biliyorum ki bu şehrin toprağında, bizim göremediğimiz başka bir ses daha var.

4 Eylül'ün sesi...

Bazen bir rüzgârla gelir.

Bazen bir bayrağın hışırtısında duyulur.

Bazen yaşlı bir insanın gözlerinde belirir.

Bazen bir çocuğun İstiklal Marşı'nı söylerken kabaran göğsünde...

Ve insan o anda anlar:

Bazı miraslar sandıklarda saklanmaz.

Bazı miraslar evlatlara altınla, mülkle, servetle bırakılmaz.

Bazı miraslar kalbe bırakılır.

4 Eylül bize işte böyle bir miras bıraktı.

Bağımsızlığı.

Onuru.

Birlik olmayı.

Ve en önemlisi...

Vatanı sevmeyi.

Bir gün yolun Sivas'a düşerse...

Bugün Sivas'tan bütün Türkiye'ye bakarken içimden tek bir cümle geçiyor:

Ey bu topraklarda doğan, bu topraklarda yaşayan, bu bayrağın altında nefes alan insan...

Bir gün yolun düşerse Sivas'a, Kongre Binası'nın önünde bir an dur.

Telefonunu cebine koy.

Etrafına bak.

Sonra gözlerini kapat.

Belki o günün seslerini duyarsın.

Belki bir milletin yeniden ayağa kalkışını...

Belki Mustafa Kemal'in kararlılığını...

Belki Anadolu'nun sessiz ama sarsılmaz yüreğini...

Ve belki kendi kalbinin içinde, senden çok daha eski bir ses sana şöyle der:

“Bu vatan sana hazır verilmedi.”

Sonra başını kaldır.

Gökyüzündeki bayrağa bak.

Ve unutma:

Biz bu toprakların yalnızca sahibi değiliz.

Biz, bu toprakların emanetçileriyiz.

4 Eylül kutlu olsun.

Sivas'ın taşına, toprağına sinen o büyük irade;

Türk milletinin kalbinden hiç eksilmesin.

Çünkü bazı şehirler vardır, tarih onların içinden geçip gider.

Sivas öyle bir şehir değildir.

Sivas, tarihin önünde durduğu,

milletin kaderine el koyduğu şehirdir.

Ve bazı tarihler vardır, unutulmaz.

4 Eylül onlardan biridir.

Çünkü o gün bir şehir konuşmadı.

Bir millet konuştu.

Ve o milletin söylediği söz, hâlâ gökyüzünde yankılanıyor:

“Ya istiklal, ya ölüm.”

Zehra Nihal Hangişi