Türkiye’den Mavi Vatan’da Yeni Hamle!

Türkiye, Ege ve Akdeniz’de deniz ekosistemlerinin korunmasına yönelik çalışmalarını yeni bir kararla genişletti. Cumhurbaşkanı kararıyla Kuzey Ege ve Fethiye-Kaş bölgelerindeki iki alan Deniz Milli Parkı ilan edildi.

Kararla birlikte Türkiye’nin Mavi Vatan olarak tanımladığı deniz alanlarındaki çevre koruma statüsünün kapsamı genişletilmiş oldu. Düzenleme, denizlerdeki biyolojik çeşitliliğin ve doğal zenginliklerin korunmasının yanı sıra Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin hukuki yaklaşımıyla birlikte değerlendiriliyor.

Ege ve Akdeniz’de iki yeni Deniz Milli Parkı

Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla Kuzey Ege ile Fethiye-Kaş deniz alanlarında yeni koruma statüsü oluşturuldu. Böylece Türkiye’nin denizlerde korunan alanların oluşturulmasına yönelik politikası yeni bir aşamaya taşındı.

Deniz Milli Parkı statüsünün temel hedeflerinden biri, deniz ekosistemlerinin ve bu ekosistemlerde bulunan biyolojik çeşitliliğin korunması. Türkiye’nin farklı bölgelerinde koruma statüsündeki alanların yönetimi, Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki ilgili birimlerin çalışmaları kapsamında yürütülüyor.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan bilgilere göre Türkiye genelinde milli parklar, doğal ve kültürel değerlerin korunması amacıyla farklı statüler altında yönetiliyor.

Mavi Vatan’da çevre koruma vurgusu

Yeni düzenleme, Türkiye’nin Mavi Vatan kapsamındaki deniz alanlarında çevresel değerlerin korunmasına verdiği önemin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre Türkiye, Mavi Vatan’ın biyolojik ve çevresel zenginliklerinin korunmasını öncelikli konular arasında görüyor. Yeni Deniz Milli Parklarının Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin hukuki pozisyonuyla uyumlu olduğu vurgulanıyor.

Bu kapsamda alınan karar, çevrenin korunması ile denizlerdeki hukuki ve idari düzenlemelerin birlikte ele alındığı bir uygulama olarak öne çıkıyor.

Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin hukuki yaklaşımı

Türkiye, denizlerdeki koruma alanlarının oluşturulması sürecinde uluslararası hukuk çerçevesindeki hak ve yetkilerini de dikkate alıyor.

Yeni koruma statülerinin Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin hukuki pozisyonuyla uyumlu şekilde oluşturulduğu belirtilirken, Yunanistan tarafından geçmişte gerçekleştirilen tek taraflı girişimlerin Türkiye açısından hukuki sonuç doğurmadığı yönündeki yaklaşım da tekrarlandı.

Bu değerlendirme, çevre koruma politikalarının yalnızca doğal yaşamın korunması açısından değil, Türkiye’nin denizlerdeki hukuki yaklaşımı çerçevesinde de ele alındığını ortaya koyuyor.

Deniz Milli Parklarında seyrüsefer serbestisi korunacak

Yeni oluşturulan Deniz Milli Parklarının yönetimi, Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda ve ilgili bakanlıklarla eş güdüm içerisinde gerçekleştirilecek.

Koruma uygulamalarının hayata geçirilmesi sırasında denizlerdeki seyrüsefer serbestisinin korunmasına yönelik tedbirlerin de uygulanacağı belirtildi. Böylece çevrenin korunması amacıyla oluşturulan yeni statünün, deniz ulaşımı ve seyrüsefer faaliyetleriyle birlikte yürütülmesi planlanıyor.

Türkiye’nin mevcut milli park ve korunan alan yönetiminde de doğal varlıkların korunması ile sürdürülebilir kullanım arasında denge kurulması esas alınıyor. 2026 yılı için korunan alanlara ilişkin uygulama ve ücret tarifeleri de Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün resmi sayfasında yayımlanmış durumda.

Süreç 2025 yılında başladı

Kuzey Ege ve Fethiye-Kaş bölgelerinin Deniz Milli Parkı ilan edilmesi, daha önce başlatılan deniz mekansal planlama çalışmalarının devamı niteliğinde.

Türkiye, Nisan 2025’te deniz mekansal planlama haritasını açıklamıştı. Söz konusu haritanın Haziran 2025’te UNESCO nezdinde kayıt altına alındığı belirtiliyor.

Ağustos 2025’te ise iki stratejik bölgeye ilişkin süreçte kayıt işlemleri gerçekleştirilmişti. Son Cumhurbaşkanı kararıyla birlikte bu alanların nihai hukuki statüye kavuşturulduğu ifade ediliyor.

Denizlerde koruma politikası genişliyor

Ege ve Akdeniz’de iki bölgenin Deniz Milli Parkı ilan edilmesi, Türkiye’nin denizlerdeki çevre koruma alanlarını genişletme politikasının yeni adımlarından biri oldu.

Kararla birlikte deniz ekosistemlerinin korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği ve doğal kaynakların gelecek nesillere aktarılması hedefleri ile Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin hukuki yaklaşımı aynı çerçevede ele alındı.

Türkiye’nin mevcut korunan alan politikası kapsamında milli parkların sayısı ve statüleri de ilgili mevzuat doğrultusunda güncelleniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2026 yılında milli parklara ilişkin düzenlemelerin yürürlüğe girdiğini ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik yetkilerin ilgili birimlere verildiğini duyurmuştu.

Yeni Deniz Milli Parklarının yönetiminde de koruma, sürdürülebilir kullanım ve deniz faaliyetlerinin düzenli şekilde yürütülmesine ilişkin esasların uygulanması bekleniyor.