Terörsüz Türkiye Kanunu Resmi Gazete’de!

Türkiye’nin Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin yürüttüğü çalışmalarda yeni bir hukuki aşamaya geçildi. Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenlemeyle, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve örgütün kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin belirlenmesi halinde uygulanacak hukuki süreçler düzenlendi.

Kanunun uygulanması için ayrıca söz konusu tespitlerin teyidine ilişkin Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımlanması şartı getirildi.

Terörsüz Türkiye kanunu hangi suçları kapsıyor?

Kanun; PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları kapsıyor.

Ayrıca örgüt lehine işlenen ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’da düzenlenen suçlar da düzenlemenin kapsamına alındı.

Kanunda “örgüt” ifadesiyle PKK/KCK terör örgütü ve bununla bağlantılı her türlü oluşum tanımlanırken, süreç kapsamında oluşturulacak yapı ise “Kurul” olarak ifade edildi.

Soruşturma ve kovuşturmalarda erteleme süresi

Kanunda, belirlenen şartların gerçekleşmesinin ardından bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine yönelik hükümler bulunuyor.

Buna göre örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.

Bu şartların gerçekleşmesi halinde, kanun kapsamına giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle ertelenecek.

Üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise soruşturma ve kovuşturmaların 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar ise bu erteleme hükümlerinin dışında tutuluyor.

Erteleme döneminde dava zaman aşımı işlemeyecek

Erteleme süresince dava zaman aşımının işlemeyeceği düzenlendi. İlgili dosyalar ile suçun ispatına yarayan deliller de erteleme kararının verildiği tarihten itibaren belirlenen süre boyunca muhafaza edilecek.

Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında ise erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilecek ve söz konusu değerler Hazineye gelir kaydedilecek.

Cumhuriyet savcısı tarafından verilen erteleme kararlarına karşı, kanun yollarına başvurma hakkı bulunan kişiler tarafından 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek.

Kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme kararlarına karşı da 2 hafta içinde itiraz edilebilecek.

Yeni soruşturmalar için Kurul izni gerekecek

Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş olmakla birlikte düzenlemenin kapsamına giren suçlarla ilgili daha sonra başlatılacak soruşturmaların yürütülmesi de Kurulun iznine bağlandı.

Bunun yanında erteleme kapsamında değerlendirilecek suçlar nedeniyle uygulanmış tutuklama ve adli kontrol tedbirleri de yetkili hakim veya mahkeme tarafından yeniden ele alınacak.

Koşulların oluşması halinde söz konusu koruma tedbirlerinin kaldırılmasına karar verilebilecek.

İstinaf veya temyiz incelemesinde bulunan ve kanun kapsamındaki suçlarla ilgili olan dosyalarda ise bozma kararı verilecek.

Yeniden terör suçu işlenirse erteleme kaldırılacak

Kanun, erteleme sürecinde yeniden terör suçu işlenmesi durumuna ilişkin de hükümler içeriyor.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren belirlenen süre içerisinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak ve ilgili soruşturma veya kovuşturmaya devam edilecek.

Mahkumiyet halinde verilen cezanın infazı, kanunda belirtilen erteleme hükümlerinden yararlanamayacak ve mahkumiyet kararının tüm hukuki sonuçları uygulanacak.

Belirlenen süre içerisinde yeni bir suç işlenmemesi halinde ise kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecek.

Hükümlülerin cezalarının infazına ilişkin düzenleme

Kanun, belirli şartların gerçekleşmesi halinde bazı hükümlülerin cezalarının infazına yönelik erteleme hükümleri de getiriyor.

Buna göre örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve silah ve mühimmatını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımlanması şartıyla, kapsam dahilindeki bazı hükümlülerin cezalarının infazı ertelenebilecek.

Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlüler açısından infazın 5 yıl, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar açısından ise 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.

Bu kararlar infaz hakimi tarafından verilecek. İnfaz hakiminin kararına karşı itiraz yolu da açık olacak.

Kasten öldürme suçu nedeniyle mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan mahkum olanlar, ilgili istisnalar kapsamında tutuluyor.

Yeni suç işlenmezse ceza infaz edilmiş sayılacak

İnfazın ertelendiği dönemde terör suçlarından birinin yeniden işlenmesi halinde infaz hakimi erteleme kararını kaldırarak cezanın infazının devamına karar verecek.

Belirlenen erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ise verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.

Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından gerçekleştirilecek.

Süreci takip edecek kurul oluşturulacak

Kanun kapsamında yürütülecek faaliyetlerin takibi ve değerlendirilmesi amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir kurul oluşturulacak.

Kurulda Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.

Kurul, ihtiyaç görülmesi halinde alt komisyonlar oluşturabilecek. Bakanlıklar, kamu kurumları ve kuruluşlarının temsilcileri ile gerekli görülen kişiler de toplantılara davet edilebilecek.

Sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak amacıyla alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilecek.

TBMM bünyesinde İzleme Komisyonu kurulacak

Kanun kapsamında yürütülen çalışmaların Türkiye Büyük Millet Meclisine düzenli şekilde aktarılması da öngörülüyor.

Kurul, çalışmalarına ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisini bilgilendirecek. TBMM Başkanlığı tarafından ise düzenleme kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu oluşturulacak.

İzleme Komisyonu, kanun kapsamındaki faaliyetleri takip edebilecek ve süreçle ilgili tavsiyelerde bulunabilecek.

Kurulun sekretarya hizmetleri ise Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.

Silah ve mühimmat teslimi kayıt altına alınacak

Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.

Bu işlemlerin nasıl yürütüleceğine ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Düzenlemeden yararlanmak isteyen kişilerin, kanunda belirtilen şartların gerçekleşmesinin ardından 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı bildirimde bulunması gerekecek.

Hak yoksunlukları için yeni düzenleme

Kanun, soruşturma ve kovuşturmalar veya mahkumiyet hükümleri nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarına ilişkin de düzenlemeler içeriyor.

Kurulun gerekli görmesi halinde soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması için sulh ceza hakimliği veya mahkemeden talepte bulunulabilecek.

Mahkumiyet hükümleri nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının kaldırılması için ise infaz hakimliğine başvurulabilecek.

Bu kapsamda 5 yıl süreyle verilen erteleme kararlarında karar tarihinden itibaren 2 yıl, 10 yıl süreyle verilen erteleme kararlarında ise 3 yıl geçmesinin ardından ilgili taleplerin gündeme getirilebilmesi öngörülüyor.

Kararlara karşı itiraz hakkı da bulunacak.

Kanun kapsamında görev yapanlara sorumluluk güvencesi

Düzenlemenin amaç ve faaliyetleri kapsamında görev verilen kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili işlemleri ivedilikle yerine getirmesi öngörülüyor.

Kanun kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluklarının doğmayacağı hükme bağlandı.

Böylece Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki çerçevesi oluşturulurken, sürecin takibi, denetimi, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, infaz işlemleri, silah teslimi ve ilgili kurumların görevlerine ilişkin kapsamlı hükümler yürürlüğe girmiş oldu.