PISA 2025 Sonuçları Açıklandı: Türkiye Kaçıncı Oldu?

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatının (OECD) 8 Eylül 2026’da yayımladığı PISA 2025 sonuçları, Türkiye’nin eğitim performansına ilişkin yeni verileri ortaya koydu. Türkiye, matematik, fen bilimleri ve okuma becerilerinin üçünde de 2022 uygulamasına göre ortalama puanını artırdı.

Araştırmanın ardından 9 Eylül’de kamuoyuna yansıyan okul türü karşılaştırmasında ise Türkiye’deki devlet okullarının üç ana alanda da özel okullardan daha yüksek ortalama puan aldığı görüldü.

Türkiye’nin PISA sıralaması nasıl değişti?

Millî Eğitim Bakanlığının açıkladığı sonuçlara göre Türkiye, araştırmaya katılan tüm ülke ve ekonomiler arasındaki sıralamasını fen bilimlerinde 15, okuma becerilerinde 18, matematikte ise 11 basamak yükseltti.

Bununla birlikte bütün katılımcılar arasındaki sıralama ile yalnızca OECD üyeleri arasındaki sıralamanın birbirinden farklı olduğuna dikkat edilmesi gerekiyor.

Fen bilimlerinde 19’uncu sıraya yükseldi

Türkiye, fen bilimlerinde 494 puan elde etti. OECD ortalamasının 482 puan olduğu alanda Türkiye, ortalamanın 12 puan üzerinde yer aldı.

2022 uygulamasında tüm katılımcılar arasında 34’üncü sırada bulunan Türkiye, 2025’te 19’uncu sıraya çıktı. Yalnızca OECD ülkeleri dikkate alındığında ise Türkiye’nin sırası 14 oldu.

Okuma becerilerinde 18’inci oldu

Okuma becerilerinde Türkiye’nin ortalama puanı 472 olarak açıklandı. Bu alandaki 461 puanlık OECD ortalaması, Türkiye’nin 11 puan gerisinde kaldı.

Türkiye, tüm katılımcılar arasında 2022’deki 36’ncı sıradan 18’inci sıraya yükseldi. OECD ülkeleri arasındaki sıralaması ise 13 olarak gerçekleşti.

Matematikte OECD ortalamasına yaklaştı

Matematikte Türkiye’nin ortalama puanı 462, OECD ortalaması ise 463 oldu. Böylece Türkiye, bu alanda OECD ortalamasına oldukça yakın bir sonuç elde etti.

Tüm katılımcılar arasındaki matematik sıralaması 39’dan 28’e yükselen Türkiye, OECD üyeleri arasında 23’üncü sırada yer aldı. Bu nedenle “Türkiye üç ana alanda da OECD ortalamasını geçti” ifadesi yerine, fen ve okumada ortalamanın üzerinde, matematikte ise ortalamaya yakın olduğu belirtilmeli.

Devlet okulları ile özel okullar arasında dikkat çeken fark

MEB’in Türkiye raporundaki okul türü verilerini aktaran Anadolu Ajansının 9 Eylül tarihli haberine göre, devlet okulları üç ana alanda özel okulların önünde yer aldı.

Fen bilimlerinde devlet okullarının ortalaması 497, özel okulların ortalaması 475 puan oldu.

Okuma becerilerinde devlet okulları 475, özel okullar ise 449 puan elde etti.

Matematikte devlet okullarının ortalaması 464, özel okulların ortalaması 444 puan olarak hesaplandı. Böylece iki okul grubu arasındaki fark fen bilimlerinde 22, okumada 26, matematikte 20 puan oldu.

Bu karşılaştırma her okul için aynı sonucu göstermiyor

Veriler, araştırmada temsil edilen okul gruplarının ortalamalarını gösteriyor. Bu nedenle sonuçlardan hareketle her devlet okulunun her özel okuldan daha başarılı olduğu çıkarımı yapılamaz.

Okul türü ortalamaları tek başına başarı farkının nedenini de açıklamaz; öğrencilerin sosyoekonomik koşulları ve okulların öğrenci profilleri gibi etkenlerin ayrıca incelenmesi gerekir. OECD’nin Türkiye değerlendirmesinde de sosyoekonomik durum ile öğrenci performansı arasındaki ilişki ele alınıyor.

Araştırmaya Sivas’tan 168 öğrenci katıldı

PISA 2025’in Sivas bağlantısı, yalnızca sonuçların kentteki eğitim camiasını ilgilendirmesiyle sınırlı değil.

Sivas Ölçme Değerlendirme Merkezi Müdürlüğünün 16 Mayıs 2025 tarihli duyurusuna göre, kentteki dört okuldan toplam 168 öğrenci uygulamaya katıldı. Kurum, okul seçiminin OECD tarafından seçkisiz yöntemle gerçekleştirildiğini bildirdi.

Sivas’ın ayrı başarı sırası açıklandı mı?

İncelenen yerel duyuru Sivas’ın uygulamaya katılımını belgeliyor; ancak kent için ayrı bir puan veya başarı sıralaması içermiyor. Bu nedenle Türkiye’nin ülke düzeyindeki sonuçları, doğrudan “Sivas’ın PISA puanı” olarak sunulmamalı.

Türkiye genelindeki uygulama ise 14 Nisan–16 Mayıs 2025 tarihleri arasında, 56 ildeki 203 okuldan 7 bin 702 öğrencinin katılımıyla bilgisayar ortamında gerçekleştirildi.

OECD: Üç alanda birden gelişme gösteren ülkelerden biri

MEB’in 9 Eylül’de yayımladığı açıklamaya göre OECD Eğitim ve Beceriler Direktörü Andreas Schleicher, Türkiye’nin sonuçlarını değerlendiren bir video mesaj gönderdi.

Schleicher, Türkiye’nin matematik, okuma ve fen alanlarının tamamında gelişme gösteren az sayıdaki ülkeden biri olduğunu belirtti. Öğretmenleri ve okul yöneticilerini tebrik eden Schleicher, ailelerin de çocukların öğrenme sürecine ilgi göstermesinin önemini vurguladı.

Yükselişin yanında geliştirilmesi gereken alanlar da var

OECD’nin Türkiye notu, ortalama puanlardaki artışın yanında öğrenciler arasındaki farklılıklara da dikkat çekiyor. Rapora göre 2022–2025 döneminde en yüksek ve en düşük performans gösteren öğrenciler arasındaki fark, matematik ve fen bilimlerinde genişledi.

Ayrıca Türkiye’nin bilgi işlemsel problem çözme alanındaki ortalaması OECD ortalamasının altında kaldı. Bu sonuçlar, genel yükselişin bütün alanlarda ve bütün öğrenci gruplarında aynı düzeyde gerçekleşmediğini gösteriyor.

PISA nedir, neyi ölçüyor?

Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı olarak bilinen PISA, 15 yaş grubundaki öğrencilerin bilgi ve becerilerini uluslararası ölçekte değerlendiriyor. PISA 2025’e 91 ülke ve ekonomiden 760 bini aşkın öğrenci katıldı.

Araştırma, yalnızca derslerde öğrenilen bilgilerin hatırlanmasına değil, bu bilgilerin gerçek yaşam problemlerinde kullanılmasına odaklanıyor. Fen bilimlerinin ağırlıklı alan olduğu 2025 uygulamasında matematik, okuma ve dijital dünyada öğrenmeye ilişkin değerlendirmeler de yapıldı.

Öğrenci ve okul anketleriyle öğrenme ortamları hakkında bilgi toplanırken, sonuçlar eğitim sistemlerinin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini karşılaştırmak amacıyla kullanılıyor.