Sivas’ta Tarihî Keşif: Şemsi Sivas-i Türbesi’nde Kayıp Mezar Taşı Bulundu!

Sivas'ta Şemsi Sivas-i türbesi restorasyon çalışmaları tamamlandı, çalışmalar sırasında Halveti tarikatının önemli isimlerinden Şeyh Müeyyed Efendi'ye ait kayıp mezar taşı gün yüzüne çıkarıldı.

Restorasyon çalışmaları tamamlanan Sivas Meydan Camisi ve Şemsi Sivas'i hazretleri türbesi 15 Ağustos Cuma günü Cuma Namazı öncesi, 1.5 yılın ardından yeniden ibadet ve ziyaretlere açılacak.

Restorasyon çalınmaları; Sivas Vakıflar Bölge Müdürlüğü ile Uluslararası Ravza Derneği arasında imzalanan sponsorluk protokolü kapsamında gerçekleştirildi. Restorasyon süreci öncesinde yapılan detaylı araştırmalar sonucunda hazırlanan ve Koruma Kurulu tarafından onaylanan restorasyon projeleri doğrultusunda, eserler aslına uygun biçimde restore edildi.

2024-2025 yılları arasında yaklaşık bir buçuk yıl süren çalışmalar neticesinde cami ve türbe, tarihî kimliğine uygun şekilde yeniden düzenlendi.

Tamamlanan restorasyon çalışmaları sırasında Sivas'ın manevi tarihine ışık tutacak kayıp bir mezar taşı da ortaya çıkartıldı. Prof. Dr. Recep Toparlı tarafından türbede bulunan mezar taşlarının ve kitabelerin transkripsiyonu yapıldı.

Prof. Dr. Toparlı tarafından yapılan incelemeler sonucunda bulunan bir mezar taşının, Şemsi Sivas-i Hazretleri'nin oğlu olan Halveti tarikatının önemli büyüklerinden Şeyh Müeyyed Efendi'ye ait olduğu belirlendi.

Konuyla ilgili açıklama yapan Sivas Vakıflar Bölge Müdürü Mehmet Ali Çalışkan, 1564 yılında inşa edilen caminin tamamlanan restorasyon çalışmalarının ardından Cuma günü yeniden ibadet ve ziyaretlere açılacağını belirterek,

"Meydan Camimiz yaklaşık 460 yıl önce Hasan Paşa tarafından yaptırılmış bir camidir. Bahçesinde Şemseddin Sivas-i Hazretleri'nin, kendisinden sonra görev yapan kişilerin ve daha sonra ilaveleri ile şehrin önde gelen kişilerin mezarları bulunmaktadır. Yaklaşık bir buçuk yıl önce Vakıflar Bölge Müdürlüğümüz ile Uluslararası Ravza Derneği arasında yapılan protokol çerçevesinde türbemizin restorasyonu yapıldı ve 15 Ağustos Cuma günü açılışını gerçekleştireceğiz. Türbede yatan zat Şemseddin Sivas-i, Sivas'ın önde gelen âlimlerindendir. Bu restorasyon sırasında tarihe çok güzel ışık tutacak bir mezar taşı bulduk. Prof. Dr. Recep Toparlı hocamız da okudu ve raporladı. Taş, Şemseddin Sivas-i Hazretleri'nden sonra şeyhlik yapan oğlu Şeyh Müeyyed Efendi'ye ait. 48 yıl görev yapmış o makamda. Bu çalışmalarda onun mezar taşını tespit ettik. Bu son restorasyonda türbeye katılan en büyük güzellik diyebiliriz. Şeyh Müeyyed Efendi'ye ait mezar taşı. 15 Ağustos Cuma günü halkımızın ziyaretine açacağız, herkes gelip ziyaret edebilir"

dedi.

1517 yılında Zile'de doğan ve "Kara Şems" veya "Şems-i Aziz" diye de bilinen Şems-i Sivasi, Halvetiyye tarikatının kolu olan Şemsiyye'nin kurucusudur. Şems-i Sivasi, Camii'nde şeyhlik ve vaizlik yapması için bizzat Hasan Paşa tarafından Sivas'a davet edilmiştir.

1597 yılında Sivas'ta vefatı üzerine cami avlusuna defnedilmiştir. Şems-i Sivasi Türbesi'nin kapısının üzerinde ve duvarlarında yer alan kitabelerine göre Şems-i Sivasi'nin ölümünden yaklaşık üç yıl sonra 1600 tarihinde türbenin ilk bölümü yapılmıştır.

Yapının ikinci bölümü ise 1847-1848 yılları arasında eklenmiştir. Türbe de Meydan (Hasan Paşa) Cami gibi 2024-2025 yıllarında Vakıflar Genel Müdürlüğünce restore edilmiştir.

Şeyh Müeyyed Efendi, Hasan Çelebi'den sonra M.1611-1659 yılları arasında yaklaşık 48 yıl boyunca Sivas'ta Halvetî tarikatının Şemsiye kolunun postnişinliğini yürüttü. Tarikatın sonraki postnişinlerinin de Şeyh Müeyyed Efendi'nin soyundan geldi.

Şemsi Sivasi Türbesi ise Şemseddin Sivasi'nin vefatından yaklaşık üç yıl sonra H.1009 / M.1600 tarihinde inşa edildi. Türbenin arka kısmında yer alan ikinci bölüm ise H.1264 / M.1847-1848 yıllarında eklendi.

Restorasyon sürecinde bu bilgiler kitabeler ışığında netleşti. Özellikle 1848 yılında inşa edilen ikinci bölümde gerçekleştirilen kazılar sırasında, türbe içerisinde yer alan mevcut mezarlar yeniden düzenlendi, sonradan eklenmiş olan zemin döşemesinin kaldırılmasıyla birlikte bugüne kadar varlığı bilinmeyen bir mezar taşı gün yüzüne çıkarıldı.