Bir Vatanın Kalbinden Sökülmek

14 Kasım 1944 – Ahıska Sürgünü

Bazı tarihler takvim yapraklarında kalmaz; bir halkın
yüreğine kazınır. 14 Kasım 1944, Ahıska Türkleri için işte böyle bir tarihtir.

O gece insanlar uyandıklarında yalnızca evlerinden
çıkarılmadılar.

Çocukluklarını, annelerinin sesini, kapılarının önündeki
ağaçları, sofralarının kokusunu, atalarının mezarlarını da geride bırakmaya
zorlandılar.

Bir düşünün…

Bir anne, çocuğuna yanına ne alacağını söyleyemeden yola
çıkarılıyor. Bir baba, dönmek üzere kapısını kapatıyor belki de son kez.

Bir çocuk, nedenini
anlayamadığı bir yolculukta annesinin elini daha sıkı tutuyor.

Hiçbiri bilmiyor; o gece geride bıraktıkları evlerin
bazılarının kapısı bir daha hiç açılmayacak. Sürgün, bazen kilometrelerle
ölçülmez.

İnsanın bir ömür boyu içinde taşıdığı mesafedir.

Ben de Kafkasya'dan sürgün edilmiş bir ailenin çocuğuyum.

Bu yüzden sürgün kelimesi benim için yalnızca tarih
kitaplarında karşılaştığım bir sözcük değil.

Ailemin geçmişinde yankılanan, köklerime uzanan bir hafıza.

Belki de bu yüzden Ahıska'nın acısını anlatırken kendimi bir
seyirci gibi hissedemiyorum. Çünkü insan, kendi ailesinin hafızasında bir kez
yurt hasretiyle karşılaşmışsa başka bir halkın koparılışına da kayıtsız
kalamıyor.

Ahıska'dan koparılan binlerce insanın bir kısmı o yolculukta
can verdi. Geride kalanlar ise bir memleketin adını, bir dilin sesini, bir
kültürün hatırasını çocuklarına emanet etti.

Çünkü insanın elinden evini alabilirsiniz ama çocukluğunda
duyduğu ezgiyi alamazsınız.

Toprağından uzaklaştırabilirsiniz ama o toprağın kokusunu
hafızasından silemezsiniz.

Bir halkı sürgün etmek, yalnızca insanları bir yerden başka
bir yere taşımak değildir. Henüz doğmamış çocukların bile özleyeceği bir
memleket bırakmaktır geride.

Bugün Ahıska'yı anmak, yalnızca geçmişte yaşanmış bir zulmü
hatırlamak değildir. Dünyanın neresinde olursa olsun yurdundan koparılan her
insanın acısına kulak vermektir.

Ve bugün kendime bir kez daha soruyorum: Bir insana dünyada
en ağır ne kaybettirilir? Bence cevabı çok basit: Bir gün yeniden döneceğine
inanarak terk ettiği evine, bir daha dönemeyeceğini öğretmek…

14 Kasım 1944'te başlayan o yolculuk, aradan geçen onca yıla
rağmen hâlâ bitmedi.

Çünkü bazı insanlar memleketlerinden ayrılır; ama
memleketleri hiçbir zaman içlerinden ayrılmaz. Ahıska unutulmadı.
Unutulmayacak.

Sürgünde hayatını kaybedenleri rahmetle anıyor, yaşayanların
ve onların evlatlarının dinmeyen vatan hasretini saygıyla selamlıyorum. Çünkü
sürgün, insanın yalnızca doğduğu topraktan uzaklaşması değildir; bazen
torunlarının bile hiç görmediği bir memleketin özlemiyle büyümesidir.

Ve ben biliyorum ki bazı kökler, toprağından binlerce
kilometre uzakta da olsa kurumaz.

Onlar, bir halkın hafızasında yaşamaya devam eder.