Türkiye'de İlk: Deve İçin Kök Hücre Tedavisi Başladı

Türkiye'de veteriner hekimliği alanında dikkat çeken bir çalışma başlatıldı. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) Veteriner Fakültesinde, retina rahatsızlığı tespit edilen bir deve için kök hücre temelli tedavi hazırlıklarına geçildi.

Aydın'dan Burdur'a getirilen 7 yaşındaki erkek güreş devesinin gözlerinde yaşadığı sağlık sorununun nedenini belirlemek amacıyla ayrıntılı tetkikler gerçekleştirildi.

İlk olarak katarakt şüphesiyle değerlendirilen hayvanda, yapılan incelemeler sonucunda sorunun gözün retina tabakasından kaynaklandığı belirlendi.

Üniversite yetkilileri, Türkiye'de bir devenin retina rahatsızlığına yönelik bu kapsamda ilk kez kök hücre tedavisi çalışması yürütüldüğünü açıkladı.

Katarakt Şüphesiyle Getirildi, Farklı Bir Hastalık Çıktı

Güreş devesi olarak yetiştirilen hayvan, gözlerindeki rahatsızlık nedeniyle Aydın'dan Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesine getirildi.

Veteriner hekimler, ilk değerlendirmelerde katarakt olasılığı üzerinde durdu.

Ancak yaklaşık bir hafta boyunca gözetim altında tutulan deveye uygulanan ayrıntılı muayene ve görüntüleme işlemleri, gözündeki sorunun farklı bir bölgede olduğunu ortaya koydu.

Retina Rahatsızlığı Nasıl Tespit Edildi?

Veteriner hekimler, devenin göz yapısını incelemek için renkli ultrasonografi ve anjiyografi gibi yöntemlerden yararlandı.

Ayrıca gözün arka bölümünde bulunan ve ışığı algılamada görev yapan retina tabakasının işlevleri de değerlendirildi.

Bu amaçla elektroretinografi (ERG) adı verilen özel bir inceleme yöntemi kullanıldı.

ERG yöntemi, retinanın ışığa verdiği elektriksel yanıtların ölçülmesini sağlıyor.

Yapılan tetkiklerin ardından devenin rahatsızlığının retina kaynaklı olduğu belirlendi.

Türkiye'de İlk Kök Hücre Tedavisi Çalışması

Devenin göz sağlığına yeniden kavuşabilmesi amacıyla Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesinde özel bir tedavi süreci planlandı.

Çalışma, Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Harun Çınar ile Patoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Emine Kübra Bilir tarafından yürütülüyor.

Tedavide geleneksel yöntemlerin dışında hücre temelli bir yaklaşım üzerinde çalışılıyor.

Devenin Kendi Kanından Hücre Elde Edilecek

Dr. Öğr. Üyesi Emine Kübra Bilir'in açıklamasına göre tedavi kapsamında devenin kendi kanından elde edilecek progenitör, yani öncü hücrelerin kullanılması planlanıyor.

Bu hücreler, belirli gelişim süreçlerinde farklılaşma kapasitesine sahip hücre grupları arasında yer alıyor.

Veteriner hekimler, gerekli örneklerin alındığını ve tedavi hazırlıklarının sürdüğünü bildirdi.

Uygulamanın amacı, devenin retina rahatsızlığına yönelik hücre temelli bir tedavi seçeneğini değerlendirmek ve görme fonksiyonlarında iyileşme sağlanıp sağlanamayacağını araştırmak.

Kök Hücre Nakli Tamamlandı mı?

Üniversitenin 14 Ekim 2026 tarihli açıklamasında tedavi sürecinin başlatıldığı ve örneklerin alındığı belirtiliyor.

Ancak elde edilen hücrelerin hayvana nakledilme işleminin tamamlandığı veya tedavinin başarılı sonuç verdiği yönünde kesin bir bilgi bulunmuyor.

Bu nedenle çalışmayı tamamlanmış ve başarıyla sonuçlanmış bir kök hücre nakli olarak değerlendirmek için henüz erken.

Tedavinin Bir İla İki Ay Sürmesi Bekleniyor

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi tarafından yapılan açıklamada tedavi sürecinin yaklaşık bir ila iki ay sürmesinin öngörüldüğü belirtildi.

Ancak bu sürenin sabit olmadığı, yapılacak değerlendirmeler ve elde edilecek bulgular doğrultusunda değişebileceği ifade edildi.

Veteriner hekimler, süreç boyunca devenin göz sağlığındaki gelişmeleri takip etmeyi amaçlıyor.

Deve Yeniden Görebilecek mi?

Tedavinin temel hedefi, hayvanın göz sağlığının ve görme fonksiyonlarının iyileştirilmesi.

Ancak bilimsel çalışma henüz sonuçlanmadığı için devenin görme yetisini tamamen kazanacağına ilişkin kesin bir değerlendirme yapılamıyor.

Tedavinin ne ölçüde etkili olacağı, ilerleyen dönemde gerçekleştirilecek kontroller ve ölçümlerle anlaşılabilecek.

Kök Hücre Tedavisi Nedir?

Kök hücreler ve öncü hücreler, biyolojik araştırmalarda doku gelişimi ve onarımıyla ilişkili özellikleri nedeniyle inceleniyor.

Bu hücrelerin bazı türleri, belirli koşullarda farklı hücre tiplerine dönüşebilme kapasitesine sahip.

Hücre temelli tedaviler; insan sağlığında olduğu gibi veteriner hekimliği alanında da çeşitli araştırmalara konu oluyor.

Ancak her hücre türünün aynı özelliklere sahip olmadığı ve her hastalığa karşı aynı etkiyi göstermediği unutulmamalı.

Retina Hastalıklarında Neden Araştırılıyor?

Retina, gözün arka bölümünde yer alan ve görme için gerekli ışık sinyallerinin algılanmasını sağlayan hassas bir doku.

Bu bölgedeki sorunlar görme fonksiyonlarını etkileyebiliyor.

Hücre temelli yaklaşımlar, retina dokusundaki bazı hasarların etkilerini azaltma veya işlevlerin korunmasına yardımcı olma potansiyelleri bakımından bilimsel araştırmalarda değerlendiriliyor.

Ancak bu yöntemlerin bütün retina hastalıkları için etkili olduğu ya da kesin iyileşme sağladığı söylenemez.

Veteriner Hekimliği Açısından Neden Önemli?

Burdur'da başlatılan çalışmanın önemi yalnızca tek bir devenin tedavisiyle sınırlı değil.

Büyük hayvanlarda göz hastalıklarının incelenmesi ve hücre temelli yöntemlerin değerlendirilmesi, veteriner hekimliği araştırmaları için yeni veriler sağlayabilir.

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi yetkilileri, uygulamadan elde edilecek bulguların develerde görülen retina rahatsızlıklarına ilişkin gelecekteki araştırmalara katkıda bulunmasını bekliyor.

Gözler Tedavi Sonuçlarında

14 Ekim'de duyurulan çalışma, Türkiye'de bir devenin retina rahatsızlığına yönelik bu kapsamda ilk kez yürütüldüğü belirtilen hücre temelli tedavi süreci olarak dikkat çekiyor.

Şimdi veteriner hekimlerin elde edeceği veriler ve devenin tedaviye vereceği yanıt merak ediliyor.

Çalışmanın başarısı, tedavi süreci tamamlandıktan sonra gerçekleştirilecek göz muayeneleri ve görme fonksiyonlarına ilişkin değerlendirmelerle ortaya konabilecek.