Hazine Arazilerinde Çiftçiye 10 Yıl Kiralama İmkânı

Hazineye ait milyonlarca metrekare taşınmazın tarım, hayvancılık, konut, turizm ve enerji yatırımlarında değerlendirilmesine yönelik çalışmalar devam ediyor.

2028 yılına kadar her yıl 10 milyon metrekare Hazine taşınmazının çeşitli yatırımlar için ilana çıkarılması hedefleniyor.

2026 yılının ilk sekiz ayında ise 6 milyon 738 bin metrekare Hazine taşınmazı yatırım amacıyla ilana çıkarıldı.

Uygulamaların çiftçiler açısından en dikkat çeken bölümünü ise Hazineye ait tarım arazilerinin kiralanması oluşturuyor.

Çiftçilere 10 Yıla Kadar Kiralama

Hazineye ait tarım arazilerini tarımsal amaçla kullanan ve mevzuattaki şartları sağlayan çiftçilere, arazileri 10 yıla kadar doğrudan kiralama imkânı veriliyor.

Mevcut kullanıcıları kapsayan uygulamada kira bedeli, ilgili yıl için belirlenen ecrimisil bedelinin yarısı üzerinden hesaplanıyor.

Kira süresi sona erdiğinde sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdiği belirlenen çiftçiler, talep etmeleri durumunda yeniden 10 yıla kadar kiralama hakkından yararlanabiliyor.

10 Yıl Kullanana Satın Alma İmkânı

Düzenlemenin önemli ayrıntılarından biri de satın alma hakkı.

Hazineye ait tarım arazisini sözleşme hükümlerine uygun şekilde 10 yıl boyunca kullanan kiracılar, gerekli şartları yerine getirmeleri halinde taşınmazı doğrudan satın alma imkânından yararlanabiliyor.

Ancak bu durum, “10 yıl kiralayan herkes araziyi otomatik olarak satın alabilecek” anlamına gelmiyor.

Satış işleminin gerçekleştirilebilmesi için mevzuatta öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve taşınmazın satışa uygun olması gerekiyor.

Başvuru Süresi Kaldırıldı

Hazine arazilerini tarımsal amaçla kullanan çiftçilerin doğrudan kiralama sistemine geçebilmesine yönelik uygulamada daha önce bulunan başvuru süresi kaldırıldı.

Böylece gerekli koşulları taşıyan kullanıcıların, belirli bir son başvuru tarihine bağlı kalmaksızın işlemlerini başlatabilmesinin önü açılmış oldu.

Bugüne kadar uygulama kapsamında 101 bin çiftçiyle kira sözleşmesi imzalandığı belirtiliyor.

Her Hazine Arazisi Kiralanabilecek mi?

Hayır.

Hazineye ait bütün araziler çiftçilere otomatik olarak kiraya verilmiyor.

Taşınmazın hukuki durumu, tarımsal üretime uygunluğu, özel kanunlar kapsamında bulunup bulunmadığı ve ilgili idarenin değerlendirmesi önem taşıyor.

Bu nedenle çiftçilerin kullanmak istedikleri veya halen kullandıkları Hazine taşınmazının durumunu Milli Emlak birimlerinden kontrol etmeleri gerekiyor.

Topraksız Çiftçiler İçin de Ayrı Uygulama Var

Hazine arazilerinin mevcut kullanıcılarına yönelik kiralama sisteminin dışında, topraksız veya yeterli toprağı bulunmayan çiftçiler için de ayrı bir kiralama uygulaması bulunuyor.

Bu uygulamada kendisinin ve eşinin aynı il sınırları içerisinde toprağı bulunmayan kişiler “topraksız çiftçi” olarak değerlendiriliyor.

Kendisinin ve eşinin toplamda 60 dönümden daha az toprağı bulunanlar ise “yeterli toprağı olmayan çiftçi” kapsamına girebiliyor.

60 Dönüme Kadar Arazi Kiralanabiliyor

İlgili düzenlemeye göre hak sahiplerine 60 dönüme kadar Hazine tarım arazisi kiralanabiliyor.

Bu sistemde kiralama süresi 10 yıl olarak uygulanıyor.

İlk yıl tahmini kira bedeli ise taşınmazın rayiç bedelinin yüzde 1,5’i üzerinden belirleniyor.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor:

Mevcut Hazine arazisi kullanıcılarına uygulanan “ecrimisil bedelinin yarısı” yöntemi ile topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilere yönelik “rayiç bedelin yüzde 1,5’i” üzerinden yapılan kiralama aynı uygulama değil.

Bu iki sistemin şartları birbirinden farklı.

Tıbbi ve Aromatik Bitkiler İçin de Arazi Veriliyor

Hazine taşınmazlarının yalnızca geleneksel tarım faaliyetlerinde kullanılması planlanmıyor.

Tıbbi ve aromatik bitkiler ile süs bitkilerinin Türkiye’deki üretiminin artırılması amacıyla da kamu arazilerinin kiralanmasına devam ediliyor.

Ağustos 2018’den bu yana bu kapsamda 51,1 milyon metrekare Hazine taşınmazının kiralandığı bildirildi.

Amaç, özellikle ithal edilen ürünlerin Türkiye’de yetiştirilmesini teşvik ederek yerli üretimin artırılması.

Ceviz, Badem ve Antep Fıstığı İçin Araziler

Ağaçlandırma amacıyla yapılan Hazine arazisi kiralamaları da devam ediyor.

2026 yılında başta ceviz, badem ve Antep fıstığı olmak üzere 5 milyon 957 bin metrekare Hazine taşınmazının ağaçlandırma amacıyla kiralandığı belirtiliyor.

Böylece kamuya ait uygun arazilerin uzun süre boş kalması yerine tarımsal veya ekonomik üretime kazandırılması hedefleniyor.

Hazine Arazileri Enerji Yatırımlarına da Açılıyor

Program yalnızca çiftçileri kapsamıyor.

Hazine taşınmazları güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımlarında da değerlendiriliyor.

Lisanssız elektrik üretim tesisleri için yatırımcılara uygun taşınmazlarda 29 yıla kadar irtifak hakkı verilebiliyor.

Bugüne kadar yenilenebilir enerji yatırımları kapsamında yaklaşık 348,8 milyon metrekare Hazine taşınmazı ilana çıkarıldı.

Bunlardan yaklaşık 156,3 milyon metrekare büyüklüğündeki 688 taşınmaz için ön izin ve irtifak hakkı tesis edildi.

Konut ve Kentsel Dönüşümde de Kullanılıyor

Hazine taşınmazlarının bir diğer kullanım alanını konut ve kentsel dönüşüm projeleri oluşturuyor.

2026 yılında 31,6 milyon metrekare Hazine arazisinin rezerv yapı alanlarında değerlendirilmek üzere Kentsel Dönüşüm Başkanlığına tahsis edildiği belirtiliyor.

TOKİ’ye de sosyal konut, İlk Evim Arsa ve İlk İşyerim projeleri kapsamında çeşitli Hazine taşınmazları devrediliyor.

Sivas’taki Çiftçiler Yararlanabilir mi?

Uygulama Türkiye genelini kapsadığı için Sivas’taki şartları taşıyan çiftçiler de ilgili kiralama işlemlerinden yararlanabilir.

Ancak şu aşamada açıklanan bilgiler içerisinde Sivas’a özel olarak “şu kadar dönüm arazi kiralamaya açıldı” şeklinde yeni bir liste bulunmuyor.

Bu nedenle Sivas’taki çiftçilerin, il veya ilçelerinde kiralamaya açık Hazine taşınmazı bulunup bulunmadığını Milli Emlak Müdürlüğü veya Milli Emlak Şefliklerinden kontrol etmesi gerekiyor.

Başvuru Yapmadan Önce Arazi Durumu Kontrol Edilmeli

Özellikle mevcut Hazine arazisini kullanan çiftçilerin;

arazinin Hazine mülkiyetinde olup olmadığını,

kiralamaya uygun bulunup bulunmadığını,

kullanım sürelerinin gerekli şartları karşılayıp karşılamadığını,

ecrimisil durumunu,

arazi hakkında başka bir tahsis veya hukuki kısıtlama bulunup bulunmadığını

kontrol ettirmesi gerekiyor.

Topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilere yönelik ilanlarda ise Milli Emlak tarafından kiralamaya çıkarılan taşınmazların ayrıca takip edilmesi gerekiyor.

2028’e Kadar Yeni Araziler İlan Edilecek

Hazine taşınmazlarının yatırım ve üretime kazandırılmasına yönelik çalışmaların önümüzdeki dönemde de sürmesi planlanıyor.

Hedef, 2028 yılına kadar her yıl 10 milyon metrekare taşınmazı yatırım amacıyla ilana çıkarmak.

Çiftçiler açısından en önemli nokta ise Hazine arazilerindeki kiralama ve satın alma imkânlarının tek bir genel başvurudan ibaret olmaması.

Arazinin türüne, mevcut kullanım durumuna ve çiftçinin hangi düzenleme kapsamına girdiğine göre başvuru şartları değişiyor.

Bu nedenle “Hazine arazileri herkese satışa çıktı” şeklindeki yorumlar doğru değil; uygulamalar belirli şartlara ve ilgili taşınmazın hukuki durumuna göre yürütülüyor.