Uzman Uyardı: "Keneler Gölgeyi Sever, 10 Bin Yumurta Bırakır"

Yaz aylarının gelmesiyle birlikte açık alan etkinlikleri artarken, uzmanlar kene riskine karşı dikkatli olunması gerektiğini hatırlatıyor. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Çetin, kenelerin hangi ortamlarda yoğunlaştığına dair önemli açıklamalarda bulundu.

Çetin'e göre keneler, diğer birçok canlının aksine sıcaktan kaçan bir tür. Nemli, serin ve gölgeli alanları tercih eden bu canlılar, aşırı sıcak havalarda kuruma riskiyle karşı karşıya kaldıkları için gölgelerde ve yüksek otların altında saklanmayı tercih ediyor. Bu durum, doğal olarak insan ve hayvanlara bulaşma riskini de artırıyor. Kenelerin yumurtadan çıkabilmesi için hava sıcaklığının en az 14-15 derecenin üzerine çıkması gerektiğini belirten Çetin, sıcaklık koşullarının kenelerin yaşam döngüsünde belirleyici bir rol oynadığını vurguladı.

Konunun belki de en dikkat çekici yanı, kenelerin üreme kapasitesi. Çetin, bir dişi kenenin tek seferde 7 bin ile 10 bin arasında yumurta bırakabildiğini söyleyerek bunun ne anlama geldiğini şöyle açıkladı: "Eğer doğal düşmanları olan karıncalar ve kuşlar bu yumurtalara ulaşamazsa, tek bir keneden binlerce yeni kene ortaya çıkabilir." Bu nedenle, bir alanda birkaç kene görülmesinin bile aslında çok daha büyük bir popülasyonun işareti olabileceğine dikkat çekti.

Bölgesel farklılıklara da değinen Çetin, Sivas ve çevresinde kene vakalarının en sık görüldüğü noktanın Kelkit Vadisi civarı olduğunu belirtti. Bu bölgenin, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi virüsünü taşıyan keneler için adeta ideal bir üreme ortamı sunduğunu söyleyen Çetin, "Çok fazla sıcak ortamlarda keneleri görmeyiz. Dünyada çok sıcak ortamlarda kene olmaz ve vaka sayısı çok fazla değildir. Sivas gibi bölgelerde kenelerin yayılma, çoğalma imkanları daha fazladır" dedi. Serin havalarda gölge oluşturan her bitki altının potansiyel bir risk taşıdığını da sözlerine ekledi.

Kenelerin insanları ve hayvanları nasıl algıladığı da açıklamada yer alan bir diğer önemli detay. Çetin'e göre keneler, ortamdaki karbondioksit değişimini fark ederek bir canlının yaklaştığını anlıyor; ayrıca yürüyüş sırasında oluşan titreşimleri de hissedebiliyor. Bu nedenle açık alanda düzenlenecek etkinliklerde açık renkli örtü kullanılmasının, kenelerin fark edilmesi açısından pratik bir önlem olabileceğini belirtti.

Çetin sözlerini şu değerlendirmeyle tamamladı: "İdeal şartlarda kenelerin düşmanı olan karıncalar onların yuvalarını bulursa yumurtalarını götürür ve yerler. Kuşlar da hem yumurtalar hem de keneler için doğal düşmandır. Bu tarz durumlar olmazsa bir keneden 10 bine yakın yumurta çıkabilir. Bir ortamda birkaç kene görülüyorsa orada çok ciddi bir kene popülasyonu olabilir."