FON KRİZİNDE ŞİMDİ GÖZLER O İŞLEMLERDE

Türkiye’de yüz binlerce yatırımcıyı etkileyen fon krizine ilişkin soruşturma ve incelemeler sürerken Ankara kulislerine yansıyan yeni bir iddia gündeme geldi.

Hürriyet yazarı Hande Fırat, fon krizinin ortaya çıkmasından hemen önce bazı kişi ve kurumların sistemden çıkış yapıp yapmadığının inceleneceğini yazdı.

Fırat’ın aktardığı kulis bilgisine göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, krizden hemen önce fonlardan çıkanların kim olduğunun belirlenmesini ve kendisine bilgi verilmesini istedi. İncelemenin özellikle kriz öncesindeki son bir aylık dönemi kapsayacağı ileri sürüldü.

Son bir aylık para hareketleri mercek altına mı alınacak?

Hande Fırat’ın 1 Ekim tarihli yazısında aktardığı bilgiye göre, Erdoğan’ın ilgili kurumlara krizden önce fonlardan çıkış yapan kişi ve kurumların belirlenmesi yönünde talimat verdiği belirtiliyor.

Kulis bilgisinde, söz konusu incelemenin yalnızca yatırım miktarına değil, kimlerin hangi tarihte sistemden çıktığına ve olası bilgi avantajı bulunup bulunmadığına odaklanabileceği ifade ediliyor.

Ancak bu aşamada önemli bir ayrım bulunuyor.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının kamuya açık resmî açıklamalarında “son bir ayda fonlardan çıkan herkes incelenecek” şeklinde ayrıntılı bir ifade yer almıyor.

Bu bilgi şu an için gazeteci Hande Fırat’ın kulis aktarımına dayanıyor.

Resmî olarak doğrulanan ne?

Fon krizine ilişkin kapsamlı bir denetim başlatıldığı ise resmen doğrulanmış durumda.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, 29 Eylül’de Erdoğan başkanlığında ekonomi kurmayları ve ilgili kurumların üst düzey yöneticilerinin katılımıyla bir eş güdüm toplantısı yapıldığını açıkladı.

Toplantının ardından;

• Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Fon Koordinasyon Kurulu oluşturuldu,
• Devlet Denetleme Kuruluna fon işlemlerini inceleme görevi verildi,
• SPK yatırımcılara yapılacak ödemelere ilişkin yol haritasını sundu,
• benzer sorunların yeniden yaşanmaması için ilave idari ve hukuki düzenlemelerin hazırlanması kararlaştırıldı.

DDK fon işlemlerini incelemeye başladı

Devlet Denetleme Kurulu Başkanı Salih Tanrıkulu, Erdoğan’ın talimatıyla sermaye piyasalarındaki yatırım fonu işlemleri ve bunlara yönelik denetim faaliyetlerinin mevzuata uygun yürütülüp yürütülmediğinin incelenmesine başlandığını açıkladı.

Bu inceleme yalnızca bireysel yatırımcı işlemleriyle sınırlı değil.

DDK’nın mevcut denetim sistemlerinin nasıl çalıştığını, kurumların görevlerini yerine getirip getirmediğini ve hangi ilave idari veya hukuki tedbirlere ihtiyaç bulunduğunu da değerlendirmesi bekleniyor.

Erdoğan daha önce ne söylemişti?

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 24 Eylül’de fon krizinin sermaye piyasalarının sınırlı bir bölümünde ve belirli sayıda fonda ortaya çıktığını belirterek finansal sistemin bütünü açısından bir risk bulunmadığını söylemişti.

Erdoğan aynı açıklamasında yargının kapsamlı soruşturma başlattığını ve sorumluluğu bulunan kişilere hukuk önünde hesap sorulacağını ifade etmişti.

28 Eylül’de Kabine Toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada da fon soruşturmalarına ilişkin olarak vatandaşların haklarının korunacağını belirtmiş ve sorumluluğu bulunanlar hakkında işlem yapılacağını söylemişti.

29 Eylül’de AK Parti Genişletilmiş İl Başkanları Toplantısı’nda ise DDK’yı görevlendirdiğini ve fon tasfiye sürecini koordine etmek için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir kurul oluşturulduğunu kamuoyuna açıkladı.

“Hangi partiden olursa olsun” ifadesi de kulis bilgisi

Hande Fırat’ın aktardığı kulis bilgisinde Erdoğan’ın, incelenecek kişiler arasında siyasetçi veya bürokrat bulunması halinde siyasi kimliğine bakılmaksızın mevzuatın uygulanmasını istediği de öne sürüldü.

Bu ifade de şu aşamada Cumhurbaşkanlığının yayımladığı toplantı tutanağında veya resmî açıklamada doğrudan yer almıyor.

Bununla birlikte İletişim Başkanı Burhanettin Duran’ın 29 Eylül’deki resmî açıklamasında, fon piyasalarında sorunlara yol açan eylemlerde sorumluluğu bulunan kişilerin konumlarına bakılmaksızın hukuk önünde hesap vereceği belirtildi.

Neden krizden önce çıkanlar araştırılıyor?

Fon krizinin ardından kamuoyunda tartışılan temel sorulardan biri, bazı yatırımcıların sorunlar geniş çapta ortaya çıkmadan önce fondaki pozisyonlarını azaltıp azaltmadığı oldu.

Eğer belirli kişi veya kurumların kamuya açık olmayan önemli bir bilgiyi kullanarak işlem yaptığı yönünde somut bulgu elde edilirse, bu işlemlerin sermaye piyasası mevzuatı açısından ayrıca değerlendirilmesi mümkün.

Ancak şu anda kriz öncesinde çıkış yapan herhangi bir kişinin yalnızca çıkış yaptığı için hukuka aykırı işlem gerçekleştirdiği söylenemez.

Bir yatırımcının fonunu satması tek başına suç veya usulsüzlük anlamına gelmiyor. Hukuki açıdan önemli olan, işlemin kamuya açık olmayan bilgi, piyasa bozucu eylem veya başka bir hukuka aykırılıkla bağlantısının bulunup bulunmadığının somut delillerle ortaya konulması.

Gözler DDK ve soruşturma sonuçlarında

Fon krizinde artık birbirine paralel birkaç süreç yürütülüyor.

Savcılık ceza soruşturmalarını sürdürürken SPK tasfiye işlemlerini yürütüyor. Devlet Denetleme Kurulu ise fon piyasasının işleyişi ve denetim mekanizmalarına yönelik ayrı bir inceleme gerçekleştiriyor. Fon Koordinasyon Kurulu da yatırımcıların hakları ve ödeme sürecinin koordinasyonuyla ilgileniyor.

Hande Fırat’ın aktardığı “son bir ayda çıkanların incelenmesi” bilgisinin ayrıca resmî bir açıklamayla teyit edilip edilmeyeceği ise önümüzdeki süreçte netleşecek.