Kanatlarıyla koku alıyor: Güvelerde şaşırtan keşif

Kanatlar yalnızca uçmak için kullanılmıyor. Journal of Experimental Biology dergisinde yayımlanan bir çalışma, Manduca sexta türü güvelerin kanatlarının belirli uçucu kimyasalları algılayabildiğini ortaya koydu.

Max Planck Kimyasal Ekoloji Enstitüsünden araştırmacıların yer aldığı ekip, kanat kenarlarındaki duyusal yapıları mikroskopla inceledi ve kokulara verilen tepkileri ölçtü. Bulgular, bu türde kanatların yardımcı koku alma organları gibi çalışabildiğini gösterdi.

Araştırma bir tahminle başladı

Çalışmayı anlatan dergi yazısına göre böcek kanatlarındaki duyusal kıllar daha önce çoğunlukla dokunma duyusu açısından inceleniyordu. Araştırmacılar ise bu yapıların bazı kokuları algılamaya da katılabileceğini düşündü.

Elektron mikroskobuyla yapılan incelemede, kanat kenarlarındaki bazı kılların gözenekli olduğu görüldü. Bu özellik, kokuya duyarlı yapıların araştırılması için önemli bir ipucu sağladı.

Yalnızca görüntüye bakılmadı

Ekip, yapıları gözlemlemekle yetinmedi. Kimyasal algılamayla ilişkili genlerin kanatlarda bulunup bulunmadığını araştırdı ve belirli maddeler karşısında elektriksel tepki oluşup oluşmadığını ölçtü.

Çalışmada iki uçucu bileşiğin kanatlardan yanıt oluşturduğu tespit edildi. Böylece bulgu, yalnızca “bu yapı koku alabilir” yorumunun ötesine taşınarak ölçülebilir tepkilerle desteklendi.

Yumurta bırakılacak bitkiyi seçmeye yardımcı olabilir

Araştırmada tepki oluşturan bileşikler, bu güvelerin yumurta bırakmak için tercih ettiği bitki grubunda bulunabiliyor. Bilim insanları, kanatlardaki duyusal sistemin uygun bitki seçimine katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor.

Ancak bu olası işlev, kanatların davranışı hangi ölçüde yönlendirdiğinin bütünüyle çözüldüğü anlamına gelmiyor. Araştırmanın sonuç bölümünde de katkı ihtimali üzerinden değerlendirme yapılıyor.

Bütün kelebek ve güveler için aynı sonuç çıkarılamaz

Çalışma belirli bir tür üzerinde yürütüldü. Bu nedenle bulgular, bütün güvelerin ve kelebeklerin aynı biçimde koku aldığı şeklinde genellenmemeli.

Araştırma, doğada bir organın yalnızca en görünür göreviyle sınırlı olmayabileceğini gösteren örneklerden biri. Uçuşla ilişkilendirdiğimiz kanatlar, bu türde çevrenin kimyasal işaretlerini algılama sürecine de katılıyor.