2028’e Kadar Sivas’ı Ne Bekliyor?

Sivas’ın gelecek birkaç yılı için hazırlanan resmî kalkınma belgelerinde sanayiden tarıma, turizmden şehir yaşamına kadar dikkat çeken hedefler bulunuyor.

Orta Anadolu Kalkınma Ajansı (ORAN) tarafından hazırlanan 2024-2028 TR72 Bölge Planı, Kayseri, Sivas ve Yozgat’ı kapsıyor. Plan, 16 Aralık 2024 tarihli Cumhurbaşkanı Kararıyla onaylanarak yürürlüğe girdi.

Yaklaşık yüzlerce sayfalık teknik belgenin Sivas açısından özeti ise aslında oldukça basit:

Daha fazla katma değerli üretim, kırsalda daha çok kazanç, turizmden daha fazla gelir ve daha yaşanabilir şehirler.

Peki bu hedefler Sivaslı vatandaş için ne anlama geliyor?

Önce Şunu Bilmek Gerekiyor: Bu Bir “Yapılacaklar Listesi” Değil

Bölge Planı, “şu tarihte şu fabrika açılacak” veya “şu kadar kişiye kesin iş verilecek” şeklinde hazırlanmış bir yatırım takvimi değil.

Belge; kamu kurumlarının, belediyelerin, özel sektörün ve yatırımcıların önümüzdeki dönemde hangi alanlara yönelmesinin bölge açısından daha faydalı olacağını gösteren bir yol haritası niteliğinde.

ORAN, planın hazırlanması sırasında kamu kurumları, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının görüşlerinin alındığını ve üç ilde çalıştaylar yapıldığını belirtiyor.

Bu nedenle planda yer alan her proje önerisini “kesin yapılacak yatırım” olarak değerlendirmek doğru değil.

Ancak belge, önümüzdeki yıllarda hangi sektörlere teşvik, proje ve yatırım ilgisinin yoğunlaşabileceğini göstermesi açısından önem taşıyor.

Sivas İçin Birinci Büyük Başlık: Daha Fazla Fabrika Değil, Daha Değerli Üretim

Planın dört temel önceliğinden ilki “Sanayide Kurumsallaşma ve Katma Değerli Üretimin Geliştirilmesi.”

Basitçe söylemek gerekirse hedef yalnızca daha fazla ürün üretmek değil; daha teknolojik, daha pahalı ve daha fazla gelir getiren ürünleri Sivas ve bölge içerisinde üretebilmek.

Dijitalleşme, yeşil dönüşüm, yeni teknolojilerin kullanılması ve işletmelerin rekabet gücünün artırılması bu yaklaşımın önemli parçaları arasında bulunuyor.

Bunun Vatandaşa Etkisi Ne Olabilir?

Eğer bu hedefler yatırımlara dönüşürse;

daha nitelikli fabrika işleri, teknik personel ihtiyacı, mühendislik kadroları, mesleki eğitim fırsatları ve yan sanayi işletmeleri açısından yeni alanlar oluşabilir.

Nitekim ORAN'ın Sivas'taki imalat firmalarına yönelik güncel çalışmalarında şirketlerin dijitalleşme, yeşil dönüşüm, kurumsallaşma ve rekabetçilik seviyelerinin artırılması üzerine projeler yürütülüyor.

Sivas İçin Hangi Sanayi Alanları Öne Çıkıyor?

2026 yılında uygulamaya alınan Yerel Kalkınma Hamlesi, bu yönelimin Sivas açısından hangi alanlarda somutlaşabileceğine ilişkin önemli ipuçları veriyor.

Sivas için dört öncelikli yatırım konusu belirlendi:

Havacılık, raylı sistemler ve otomotiv için mekanik bağlantı elemanları üretimi,

ulaşım araçlarında kullanılan elektriksel ve diğer bağlantı sistemlerinin üretimi,

alçı plaka üretimi,

optik ürünler imalatı.

Bu başlıklar 2024-2028 Bölge Planının tamamı değil; planla uyumlu şekilde yürütülen 2026 Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında belirlenen güncel yatırım alanları.

Yani önümüzdeki dönemde Sivas'ın sanayi tarafında yalnızca geleneksel üretim değil, raylı sistemler, otomotiv, havacılık ve teknoloji ağırlıklı alanların daha fazla gündeme gelmesi beklenebilir.

Tarımda Hedef: Ürünü Sadece Yetiştirmek Yetmeyecek

Planın ikinci ana başlığı “Kırsalda Katma Değerli Üretimin Geliştirilmesi.”

Bu başlığın sade Türkçesi şu:

Sivas'ta buğdayı, eti, sütü veya başka bir ürünü üretmek tek başına yeterli görülmüyor. Ürünün işlenmesi, paketlenmesi, markalaştırılması ve daha yüksek fiyatla pazara sunulması hedefleniyor.

Planda tarımda modernizasyon, verimlilik artışı ve kırsal kalkınmaya yönelik uygulamaların yaygınlaştırılması temel hedefler arasında bulunuyor.

Köyde Yaşayan Vatandaş İçin Ne Değişebilir?

Bu yaklaşım hayata geçerse yalnızca çiftçinin üretim miktarı değil, ürününden elde ettiği gelir de önem kazanacak.

Kooperatifler, işleme ve paketleme tesisleri, yerel ürünlerin markalaştırılması, modern üretim teknikleri ve kırsalda yeni ekonomik faaliyetler bu politikanın doğal sonuçları arasında bulunabilir.

ORAN’ın güncel Teknik Destek Programında da ilk önceliklerden birinin katma değerli tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması olması dikkat çekiyor.

Sivas Turizmde Sadece Divriği ile Yetinmeyecek

Planın Sivas açısından belki de en dikkat çekici bölümlerinden biri turizm.

Kayseri, Sivas ve Yozgat için alternatif turizm imkanlarının geliştirilmesi stratejik öncelik olarak belirlenmiş durumda.

Bölgede kış turizmi, spor turizmi, termal turizm, sağlık turizmi, kırsal turizm ve doğa turizmi gibi alanların geliştirilmesi hedefleniyor.

Sivas tarafında ise özellikle Yıldız Dağı dikkat çekiyor.

Yıldız Dağı İçin Dikkat Çeken Otel Önerisi

Bölge Planında Kayseri ve Sivas'ta kış turizminin geliştirilmesi ayrı bir hedef olarak yer alıyor.

Planın proje önerileri arasında “Yıldız Dağı 4 Yıldızlı Otel Yatırımı” da bulunuyor.

Burada önemli bir ayrım var:

Bu ifade, otelin kesin olarak yapılacağı veya yatırım ihalesinin gerçekleştirildiği anlamına gelmiyor. Belgede proje önerisi olarak yer alıyor.

Ancak Yıldız Dağı’nın yalnızca günübirlik kayak yapılan bir merkez olmaktan çıkarılıp konaklama ve daha uzun süreli turizm hareketliliği oluşturacak bir destinasyon haline getirilmek istendiğini gösteriyor.

Beş Sivas İlçesi Termal Turizmde Öne Çıkarıldı

Planda Sivas için yalnızca kış turizmi bulunmuyor.

Termal turizm açısından;

Hafik, Kangal, Suşehri, Şarkışla ve Yıldızeli özel olarak sayılıyor.

Bu ilçelerde termal kaynakların tanıtılması, dijital pazarlamanın artırılması, ulusal ve uluslararası tanıtım yapılması ve turizm faaliyetlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Bu hedeflerin hayata geçirilmesi halinde ilçelerde konaklama, yeme-içme, ulaşım ve diğer turizm hizmetlerinde yeni ekonomik hareketlilik oluşabilir.

Divriği, Gürün ve Kangal İçin Ayrı Turizm Rotası

Planın turizm yaklaşımının 2026 uygulamalarına da yansıdığı görülüyor.

ORAN'ın 2026 yılında başlattığı “Orta Anadolu'yu Keşfet” programında Sivas için üç ayrı rota tanımlandı:

Sivas Merkez Tarih Rotası,

Divriği-Gürün-Kangal Rotası,

Kış-Göl-Şelale Rotası.

Programın amacı bölgeye düzenlenen turların sayısını artırmak ve turistlerin bölgede daha uzun süre kalmasını sağlamak.

Bu da Sivas turizminde yalnızca “ziyaret edip dönme” modelinden, konaklamanın ve şehirde bırakılan turizm gelirinin artırılmasına doğru bir yönelim olduğunu gösteriyor.

Sivas'ın Bir Başka Sorunu: Merkez ile İlçeler Arasındaki Fark

Bölge Planında ilçelerin sosyoekonomik gelişmişliği de inceleniyor.

TR72 bölgesinin kendi ilçeleri arasındaki karşılaştırmada Sivas Merkez üçüncü sırada yer alırken Şarkışla 10'uncu, Divriği 13'üncü ve Suşehri 15'inci sırada bulunuyor.

Buna karşılık Kangal, Gürün, Gemerek, İmranlı, Gölova, Ulaş, Doğanşar, Altınyayla, Hafik, Koyulhisar ve Yıldızeli gibi Sivas ilçeleri sıralamanın daha alt bölümlerinde yer alıyor.

Bu sıralama Türkiye geneli ilçe sıralaması değil, Kayseri-Sivas-Yozgat'tan oluşan TR72 bölgesi içerisindeki karşılaştırmayı gösteriyor.

Ortaya çıkan tablo ise Sivas'ın kalkınma meselesinin yalnızca şehir merkezine yatırım yapmakla çözülemeyeceğini gösteriyor.

Göç Sorununun Cevabı İlçelerde İş ve Gelir Oluşturmak

Özellikle küçük ilçelerde nüfus kaybının önüne geçmenin en temel yollarından biri, insanların yaşadıkları yerde gelir elde edebilmeleri.

Kırsalda katma değerli üretim, turizm, küçük sanayi, yerel ürünler ve yeni hizmet sektörlerinin geliştirilmesi bu nedenle yalnızca ekonomik değil aynı zamanda nüfus politikası açısından da önem taşıyor.

ORAN'ın kalkınma yaklaşımında bölge içindeki ekonomik ve sosyal farklılıkların azaltılması temel amaçlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Şehirde Yaşayanları İlgilendiren Bölüm: Ulaşım, Konut ve Afet

Plan yalnızca fabrika ve tarımdan oluşmuyor.

Dördüncü büyük öncelik “Kentsel Yaşam Kalitesinin Yükseltilmesi ve Doğal Afetlere Karşı Dirençli Hale Getirilmesi.”

Bu başlığın altında ulaşım sistemlerinin geliştirilmesi, kentlerin daha yaşanabilir hale getirilmesi, konut ihtiyacının değerlendirilmesi ve kentsel dönüşüm gibi başlıklar bulunuyor.

Plan kapsamında ayrıca iklim değişikliği ve afet risk yönetimi stratejilerinin hazırlanması öngörülüyor.

Deprem Olmasa Bile Hazırlık Hedefleniyor

Belgelerde Kayseri, Sivas ve Yozgat'ta orta büyüklükte depremlerin görülebildiğine ve ana fay hatlarına yakın bazı ilçelerde risk bulunduğuna dikkat çekiliyor.

Bu nedenle kentsel dönüşümün yalnızca eski binaların yenilenmesi değil, afetlere karşı direnç ve konut ihtiyacının karşılanması açısından da değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Yeşil Dönüşüm Neden Vatandaşı İlgilendiriyor?

Plan içerisinde sık sık karşılaşılan kavramlardan biri de “yeşil dönüşüm.”

İlk bakışta yalnızca fabrikaları ilgilendiren teknik bir ifade gibi görünse de bunun vatandaş açısından iş ve istihdam boyutu da bulunuyor.

2026 yılında ORAN tarafından Kayseri, Sivas ve Yozgat'taki KOBİ'ler için açıklanan programda 260 milyon TL'lik yeşil dönüşüm finansmanı duyuruldu.

Program kapsamında enerji ve kaynak verimliliğinin artırılması, döngüsel ekonomi uygulamaları ve kadınlar ile gençlerin istihdamının geliştirilmesi amaçlanıyor.

Bu 260 milyon TL yalnızca Sivas'a ayrılmış bir bütçe değil; TR72 bölgesindeki üç ili kapsayan toplam program büyüklüğü.

Peki 2028'e Kadar Sivas'ta Gerçekten Ne Değişebilir?

Bölge Planındaki bütün teknik ifadeleri bir kenara bıraktığımızda Sivas açısından ortaya çıkan tablo şu:

Sanayide: Daha teknolojik ve yüksek katma değerli üretime geçilmesi hedefleniyor.

İstihdamda: Teknik ve mesleki beceri gerektiren yeni iş alanlarının oluşturulması amaçlanıyor.

Tarımda: Ürünün yalnızca tarladan çıkması değil, işlenmesi ve daha değerli hale getirilmesi isteniyor.

Turizmde: Yıldız Dağı, Divriği, Gürün, Kangal ve termal kaynakları bulunan ilçeler üzerinden turistin Sivas'ta daha uzun süre kalması hedefleniyor.

İlçelerde: Ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilerek merkez ile kırsal arasındaki gelişmişlik farkının azaltılması amaçlanıyor.

Şehir yaşamında: Ulaşım, konut, afetlere dayanıklılık ve yaşam kalitesi öne çıkıyor.

İşletmelerde: Dijitalleşme ve yeşil dönüşümün hızlandırılması hedefleniyor.

Asıl Soru: 2028'de Kaçı Gerçekleşmiş Olacak?

2024-2028 Bölge Planının Sivas açısından en önemli tarafı, şehrin hangi alanlarda potansiyel taşıdığını resmî bir belgede ortaya koyması.

Ancak bir kalkınma planının başarısı, belgedeki hedeflerin ne kadar iyi yazıldığıyla değil, kaçının yatırıma, fabrikaya, işe, turiste, çiftçinin gelirine ve vatandaşın günlük yaşamına dönüştüğüyle ölçülecek.

Bu nedenle 2028'e gelindiğinde Sivas açısından sorulması gereken asıl soru şu olacak:

Sanayide, tarımda, turizmde ve ilçelerde konulan bu hedeflerin ne kadarı gerçekten hayata geçti?

Gündem Sivas olarak plan kapsamındaki projeleri ve yatırımları önümüzdeki süreçte ayrı ayrı takip ederek kamuoyuna aktarmaya devam edeceğiz.