Kritik Teknolojide Yeni Dönem: Sivas’a Yatırım Gelecek mi?

Türkiye’de yüksek teknoloji yatırımlarının artırılması ve kritik ürünlerde dışa bağımlılığın azaltılması amacıyla yeni bir yatırım dönemi hazırlanıyor.

2027-2029 Orta Vadeli Programı’nda (OVP) Teknoloji Hamlesi kapsamında kritik ürün ve teknolojilerin Türkiye’de geliştirilmesi ve üretilmesi için yeni program çağrılarına çıkılması öngörüldü.

Büyük ölçekli yüksek teknoloji yatırımlarının ise HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında proje bazlı desteklenmesine devam edilecek.

Hangi teknolojiler desteklenecek?

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının HIT-30 programında yarı iletkenler, mobilite, yeşil enerji, ileri imalat, sağlık teknolojileri, dijital teknolojiler, haberleşme ve uzay gibi alanlar öncelikli yatırım başlıkları arasında bulunuyor.

Program kapsamında bugün elektrikli araç, batarya, çip, rüzgâr teknolojileri, Ar-Ge, veri merkezi, yapay zekâ, kuantum, endüstriyel robot ve yenilikçi savunma teknolojileri gibi alanlarda yatırım başlıkları bulunuyor. Bakanlık, HIT-30 kapsamında 2030’a kadar toplam 30 milyar dolarlık destek sağlamayı planlıyor.

Yeni OVP’de ayrıca yüksek katma değerli ancak HIT-30 kadar büyük ölçekli olmayan imalat yatırımlarına yönelik yeni destek mekanizmalarının geliştirilmesi, Stratejik Hamle ve Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi uygulamalarının daha seçici şekilde sürdürülmesi öngörülüyor.

Peki Sivas’a böyle bir yatırım gelecek mi?

Şu aşamada Sivas için ilan edilmiş yeni bir HIT-30 fabrikası veya belirlenmiş yüksek teknoloji yatırımcısı bulunmuyor.

Dolayısıyla “Sivas’a yeni teknoloji fabrikası kurulacak” şeklinde kesin bir ifade kullanmak için henüz resmî veri yok.

Ancak Sivas açısından dikkat çeken başka bir tablo mevcut.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2026 Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında Sivas için doğrudan dört yatırım alanı önceliklendirildi. ORAN ve Sivas’taki kurumlar tarafından açıklanan başlıklar şöyle:

1. Havacılık, raylı sistemler ve otomotiv için mekanik ve elektrik bağlantı elemanları
2. Optik malzeme içeren ürünlerin üretimi
3. Ulaşım araçları için döküm parça üretimi
4. Yapı malzemeleri ve yapı kimyasalları üretimi

Bunlar gerçekleşmiş dört yeni fabrika anlamına gelmiyor. Söz konusu alanlar, yatırımcıların teşviklerden yararlanabilmesi için Sivas adına öncelikli kabul edilen yatırım konularını ifade ediyor.

Sivas için en dikkat çekici alan: Optik teknolojileri

Sivas’ın kritik teknoloji yatırımlarındaki en somut avantajlarından biri optik alanındaki mevcut altyapısı.

Kentte ASELSAN Sivas Hassas Optik Sanayi ve Ticaret AŞ faaliyet gösteriyor. ASELSAN’ın 2026 finansal raporunda şirket, grubun konsolide edilen bağlı ortaklıkları arasında yer alıyor. ASELSAN’ın güncel iştirak bilgilerinde de Sivas Hassas Optik’teki payı yüzde 85 olarak gösteriliyor.

Sivas için 2026 teşvik programında optik cam, mercek, filtre ve benzeri optik parçaların üretiminin ayrıca öncelikli yatırım konusu seçilmiş olması da mevcut üretim altyapısının genişletilebileceğine işaret ediyor.

Ancak bu durum, yeni bir ASELSAN yatırımı veya fabrika genişlemesinin kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Raylı sistemler de Sivas için önemli

Sivas’ın ikinci güçlü alanı ulaşım ve raylı sistemler.

2026 çağrısında cer motorları, boji ve fren sistemlerinde kullanılabilecek mekanik ve elektrik bağlantı elemanları ile farklı ulaşım araçlarına yönelik döküm parçaları teşvik kapsamına alındı.

Sivas Ticaret ve Sanayi Odası da özellikle döküm sanayisinde yeni yatırımcıları kente çekmek amacıyla Marmara Bölgesi’ndeki sanayi kuruluşlarıyla görüşmeler yürüttüğünü açıklamıştı.

STSO’nun hedefi, Sivas’ı ulaşım araçlarında kullanılan döküm ve sıcak dövme parçalarında bir tedarik merkezi haline getirmek.

TR72 bölgesinde 27 proje destek aldı

Sivas’ın içinde bulunduğu Kayseri-Sivas-Yozgat TR72 Bölgesi, Yerel Kalkınma Hamlesi’nin ilk döneminde dikkat çeken sonuçlardan birini elde etti.

2025 çağrısında bölgede 27 proje destek almaya hak kazandı. Bu projelerle Kayseri, Sivas ve Yozgat genelinde 9 milyar TL’nin üzerinde sabit yatırım ve yaklaşık 1.500 kişilik yeni istihdam öngörüldü.

Ancak açıklanan verilerde 9 milyar liralık yatırımın ne kadarının Sivas’a ait olduğu ayrı ayrı belirtilmedi.

STSO Başkanı Zeki Özdemir ise daha önce yaptığı açıklamada ilk dönem projelerinde TR72 içinde en yüksek payın Sivas’a ait olduğunu belirtmişti. Buna rağmen Sivas’a ait proje sayısı ve kesin yatırım tutarı kamuoyuyla ayrıntılı şekilde paylaşılmış değil.

Sivas yeni teknoloji yatırımlarından nasıl pay alabilir?

Yeni OVP’nin Sivas açısından önemli kısmı burada ortaya çıkıyor.

Programda devlet yardımları kullandırılırken illerin teknolojik yetkinliklerinin, teknoloji kazanımının, ihracatın, istihdamın ve yerli katma değerin dikkate alınacağı açıkça belirtiliyor.

Aynı zamanda Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında bölgesel yatırım ihtiyaçlarına yönelik özel sektör yatırımlarının desteklenmesine devam edilecek.

Bu çerçevede Sivas’ın;

optik ve elektro-optik üretim, havacılık ve savunma sanayisine yönelik parçalar, raylı sistem bileşenleri, otomotiv parçaları ve ileri döküm teknolojileri

alanlarında yeni yatırımlara aday olabilecek bir altyapısı bulunuyor.

Ancak yeni OVP kapsamında 29 Eylül 2026 itibarıyla Sivas’a tahsis edilmiş özel bir HIT-30 yatırım kararı açıklanmış değil.

Gözler yeni çağrılarda olacak

Önümüzdeki dönemde asıl takip edilmesi gereken konu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının açıklayacağı Teknoloji Hamlesi ve HIT-30 çağrılarının yatırım koşulları olacak.

HIT-30 programında ayrıca ilan edilmiş aktif bir çağrı bulunmasa dahi programın kapsamındaki 30’dan fazla yüksek teknoloji yatırım başlığı için proje başvurusu yapılabildiği belirtiliyor.

Sivas’taki sanayi kuruluşlarının bu programlara başvurması veya ulusal ve uluslararası bir teknoloji yatırımcısının Sivas’ı tercih etmesi halinde, Malatya’daki elektronik ve akıllı telefon yatırımlarına benzer yeni yüksek teknoloji projelerinin Sivas’ta da gündeme gelmesi mümkün olacak.

Ancak bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini yeni başvurular ve Bakanlığın yatırım kararları belirleyecek.