Sivas'ta Kış Hazırlıkları Kalaycı Ustalarının Mesaisini Artırdı
Sivas'ta yaz mevsiminin etkili olduğu günlerde, kış hazırlıkları da hız kazandı. Evlerinde kışlık yiyecek hazırlayan vatandaşlar, yıllardır kullandıkları bakır kazanları bakım ve kalay işlemleri için ustalara teslim etmeye başladı. Bu hareketlilik, unutulmaya yüz tutan geleneksel mesleklerden biri olan kalaycılığı yeniden yoğun bir çalışma temposuna taşıdı.
Sivas Zanaatkârlar Çarşısı'nda kalaycılık yapan 55 yaşındaki Yunis Şevran, yaz sıcaklarına rağmen ateş başında uzun saatler çalışarak vatandaşların getirdiği bakır kapları yeniden kullanıma hazır hale getiriyor.
Bakır Kazanlar Kış Öncesi Yenileniyor
Kışlık yemek hazırlığında kullanılan bakır kazanlar, sağlıklı şekilde kullanılabilmesi için önce detaylı bir bakım sürecinden geçiriliyor. Atölyeye getirilen kazanlar ilk olarak yüksek ısıda yağ ve kirlerinden arındırılıyor. Daha sonra kumlama işlemiyle temizlenen ürünler kurutuluyor ve varsa çatlak ya da deformasyonlar onarılıyor.
Bakım işlemlerinin tamamlanmasının ardından bakır kaplar yeniden yüksek sıcaklıkta kalaylanarak parlak ve hijyenik hale getiriliyor. Böylece uzun yıllardır kullanılan kazanlar yeni sezona hazırlanmış oluyor.
El Emeğiyle Yaşatılan Geleneksel Meslek
15 yaşından bu yana baba mesleği olan kalaycılığı sürdüren Yunis Şevran, bu zanaatın tamamen el emeğine dayandığını söyledi. Kalaycılıkta makine kullanımının mümkün olmadığını ifade eden Şevran, tüm işlemlerin ustalık ve tecrübeyle gerçekleştirildiğini belirtti.
Şevran, vatandaşların getirdiği kazanların durumuna göre çalışma süresinin değişebildiğini ifade ederek, fazla hasarlı veya eğilmiş ürünlerin daha uzun sürede onarıldığını dile getirdi.
"Kışa Hazırlık İçin Kazanlarını Getiriyorlar"
Yoğunluğun özellikle yaz aylarında başladığını belirten Yunis Şevran, vatandaşların kışlık hazırlıklarını yapmadan önce bakır kazanlarını mutlaka kalaylattığını söyledi.
Şevran, "Sivas'ta kışa hazırlık için yemek yapanlar kazanlarını getiriyor. Biz de temizleyip, tamir edip kalaylıyoruz. En başta yüksek dereceli ateşte kazanın yağını yakıyoruz ve sonra silip temizliyoruz. Hasar gören yerlerini tamir ediyoruz ve en sonunda kalaylıyoruz. Ürünün fazla hatası, eğrisi olunca iş zaman alıyor ama temiz olduğunda çok uzun sürmüyor." ifadelerini kullandı.
Kalaycılık Mesleği Yok Olma Tehlikesiyle Karşı Karşıya
Bakır kap kullanımının geçmiş yıllara göre önemli ölçüde azaldığını belirten Şevran, bunun mesleğe olan ilgiyi de düşürdüğünü söyledi.
Eskiden mutfaklarda bakır kapların yaygın olarak kullanıldığını hatırlatan Şevran, günümüzde farklı malzemelerden üretilen mutfak gereçlerinin tercih edilmesiyle kalaycılık yapan usta sayısının da giderek azaldığını ifade etti.
Şevran, "Unutulmaya yüz tutan bir meslek yapıyoruz. Kalaycılıkta makine olmaz, burada tüm işlemleri bizim el emeğimiz ile yapıyoruz. Artık bakır kaplar eskisi gibi mecburi kullanılmıyor. Birçok farklı alternatifi mevcut. Eskiden sadece bakır kaplar kullanıldığı için ustası da çoktu. Ama zamanla rağbet azalınca ustası da işi bilen de azaldı." dedi.
Sivas'ta Geleneksel Zanaat Yaşatılmaya Devam Ediyor
Tüm zorluklara rağmen mesleklerini sürdürmeye çalışan kalaycı ustaları, hem bakır kapların ömrünü uzatıyor hem de yüzlerce yıllık geleneksel bir zanaatın gelecek kuşaklara aktarılması için emek veriyor. Kış hazırlıklarının başlamasıyla birlikte Zanaatkârlar Çarşısı'nda hareketlilik artarken, kalaycı ustalarının ateş başındaki yoğun mesaisi de yaz boyunca devam ediyor.