İleri yaştaki Kangal doğal yolla çiftleşemedi!

İleri yaştaki Kangal doğal yolla çiftleşemedi

Sivas’ta Kangal yetiştiriciliği yapan Hüseyin Yıldız’ın sahibi olduğu ileri yaştaki erkek Kangal, yaşına bağlı libido düşüklüğü nedeniyle doğal çiftleşme gerçekleştiremeyince veteriner hekimlere başvuruldu.

Doğal yolla çiftleşmenin mümkün olmaması üzerine erkek Kangal, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hastanesi’ne getirildi. Burada yapılan değerlendirmelerin ardından gebelik için suni tohumlama yönteminin uygulanmasına karar verildi.

Uygulama, Veteriner Fakültesi Dölerme ve Suni Tohumlama Anabilim Dalı öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Salih Narlıçay tarafından gerçekleştirildi.

Önce sperma ve dişi köpek kontrol edildi

Uygulama öncesinde hem erkek köpekten alınan spermanın kalitesi hem de dişi Kangal’ın gebeliğe uygun dönemde olup olmadığı değerlendirildi.

Erkek köpekten alınan taze sperma laboratuvar ortamında incelendi. Yapılan kontrollerde spermanın suni tohumlama için uygun olduğu belirlendi.

Doğal kızgınlık dönemindeki genç dişi Kangal’a, uygun zamanlama yapılarak basit vajinal suni tohumlama yöntemi uygulandı.

İşlemin ardından gebelik gerçekleşti.

Başarılı uygulamanın ardından 11 yavru dünyaya geldi

Suni tohumlama işleminin ardından gebe kalan dişi Kangal, gebelik sürecini tamamlayarak 11 yavru dünyaya getirdi.

Yavrulardan ikisinin kaybedildiği belirtilirken, anne Kangalın diğer yavrularına sağlıklı şekilde baktığı aktarıldı.

Böylece doğal çiftleşmenin mümkün olmadığı ileri yaştaki erkek Kangal’dan alınan sperma kullanılarak başarılı bir gebelik elde edilmiş oldu.

“Bir nevi tüp bebek uygulaması demek çok yanlış olmaz”

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dölerme ve Suni Tohumlama Anabilim Dalı öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Salih Narlıçay, uygulamanın özellikle yaşlı veya çeşitli nedenlerle çiftleşemeyen erkek köpekler açısından kullanılabilen bir yöntem olduğunu söyledi.

Narlıçay, yaşlı erkek köpeğin libido düşüklüğü nedeniyle çiftleşemediğini belirterek, kendisinden alınan spermanın daha sonra dişi köpeğe nakledildiğini ifade etti.

Suni tohumlama öncesinde hem dişinin gebeliğe hazır olup olmadığının hem de alınan spermanın kalitesinin laboratuvar ortamında kontrol edildiğini belirten Narlıçay, uygun sonuç alınması halinde spermanın dişiye nakledildiğini söyledi.

Köpeklerde gebelik sürecinin yaklaşık 63 gün sürdüğünü aktaran Narlıçay, özellikle yaşlılık veya travma nedeniyle çiftleşemeyen köpeklerin sahiplerinin bu yöntem için veteriner fakültesine başvurabildiğini dile getirdi.

Yaş ilerledikçe sperm üretimi azalabiliyor

Yaşlı erkek köpeklerde libido düşüklüğü ve efor kaybı nedeniyle doğal çiftleşmenin gerçekleşmeyebileceğini belirten Narlıçay, ilerleyen yaşla birlikte androjen hormonundaki azalmanın sperm üretimini de etkileyebildiğini söyledi.

Sperm üretiminin yaşam boyunca devam edebildiğini ancak yaş ilerledikçe kaliteli sperm elde etme ihtimalinin azalabildiğini ifade eden Narlıçay, bu durumun yaşlı hayvanlarda karşılaşılabilen bir durum olduğunu aktardı.

Suni tohumlama yöntemiyle gebelik elde edilen vakalarda 6 ila 12 arasında yavru alınabildiğini belirten Narlıçay, uygulamayı doğal çiftleşmenin gerçekleşemediği durumlarda gebelik oluşmasına yardımcı olan bir yöntem olarak açıkladı.

Erkek Kangalın sperması yıllarca saklanabiliyor

Uygulamanın yalnızca taze spermanın kullanılmasıyla sınırlı olmadığı da belirtildi.

Narlıçay, erkek köpekten alınan spermanın dondurularak sıvı azot içerisinde eksi 196 derecede muhafaza edilebildiğini söyledi. Bu yöntemle spermanın çok uzun süre saklanabildiğini belirten Narlıçay, uygun koşullarda yaklaşık 4 bin yıl saklanabileceğini ifade etti.

Bu uygulama, özellikle değerli genetik özelliklere sahip erkek köpeklerden ilerleyen dönemlerde yavru alınabilmesi açısından da önem taşıyor.

Yetiştirici Hüseyin Yıldız: “Bu haber bizi çok mutlu etti”

Uzman Kangal yetiştiricisi Hüseyin Yıldız ise doğal çiftleşmenin gerçekleşmemesi nedeniyle iki dönem boyunca yavru alamadıklarını belirtti.

Yıldız, bunun üzerine Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesine başvurduklarını ve erkek Kangal ile birlikte üniversiteye gittiklerini söyledi.

Üniversitedeki uzmanların iki-üç seans halinde suni tohumlama uygulaması gerçekleştirdiğini aktaran Yıldız, işlem sonrasında köpeği yeniden yetiştirme alanına götürerek gebelik sürecini takip ettiklerini ifade etti.

Veteriner hekimlerin tavsiyeleri doğrultusunda köpeğin beslenmesine dikkat ettiklerini ve uygulanan diyet programına uyduklarını belirten Yıldız, yaklaşık 20-25 gün sonra gebelik haberini aldıklarını söyledi.

Yıldız, gebelik sonucunu öğrendiklerinde büyük mutluluk yaşadıklarını belirterek, toplam 11 yavru dünyaya geldiğini ancak iki yavrunun kaybedildiğini aktardı.

Diğer yavruların ise anne Kangal tarafından sağlıklı şekilde büyütüldüğünü belirten Yıldız, dişi Kangalın yavrularına iyi baktığını ve örnek bir annelik sergilediğini söyledi.

Sivas’ta Kangal yetiştiriciliğine veteriner desteği

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesinde gerçekleştirilen uygulama, Kangal yetiştiriciliğinde veterinerlik hizmetlerinin ve üreme teknolojilerinin kullanımına da örnek oldu.

Doğal çiftleşmenin çeşitli nedenlerle gerçekleşemediği durumlarda uygulanan suni tohumlama yöntemi sayesinde, ileri yaştaki erkek Kangalın genetik özelliklerinin yavrulara aktarılması mümkün oldu.

Sivas’ta dünyaca tanınan Kangal köpeklerinin yetiştiriciliğinde bilimsel yöntemlerin kullanılması, yetiştiricilerin karşılaştığı üreme sorunlarına alternatif çözümler sunulabileceğini de ortaya koydu.