Sivas’ta Su Krizine Akıllı Çözüm: Kaynaktan Musluğa Yönetimle 6 Milyon Metreküp Tasarruf Hedefi

Muhabir: Gizem TÜRKMEN

Sivas Belediyesi, akıllı su yönetimi ve DMA sistemleriyle saniyede 200 litre tasarruf hedefliyor. Kuraklığa karşı örnek model.

Türkiye son 52 yılın en kurak dönemini yaşarken Sivas Belediyesi, kayıp-kaçakla mücadele ve akıllı su yönetimiyle dikkat çekiyor. DMA odaları, gece dinlemeleri ve basınç kontrolü sayesinde saniyede 77 litre tasarruf sağlandı. Devam eden yatırımlarla bu rakamın saniyede 200 litreye, toplamda ise yaklaşık 6 milyon metreküp su tasarrufuna ulaşması hedefleniyor.

Türkiye genelinde etkisini derinleştiren kuraklık, şehirlerin içme suyu ihtiyacını karşılamakla yükümlü belediyeleri ciddi bir sınavla karşı karşıya bıraktı. Son 52 yılın en kurak dönemlerinden birinin yaşandığı bu süreçte, su yönetimi ve tasarruf politikaları hayati önem kazandı. Birçok kentte su kesintileri gündeme gelirken, Sivas Belediyesi bilgi, teknoloji ve saha uygulamalarını entegre eden yaklaşımıyla öne çıktı.

Sivas Belediyesi, suyun kaynaktan şebekeye, oradan da musluklara ulaşana kadar geçen tüm aşamaları kapsayan bütüncül bir su yönetim modeli geliştirdi. Bu kapsamda özellikle kayıp-kaçak oranlarını en düşük seviyeye indirmeyi hedefleyen belediye, altyapı yenilemeleri, basınç yönetimi ve uzaktan izleme sistemlerini eş zamanlı olarak devreye aldı. Yapılan çalışmalar sayesinde şu ana kadar saniyede 77 litre su tasarrufu sağlandı. Devam eden projelerin tamamlanmasıyla birlikte hedef, saniyede 200 litre tasarruf ve yıllık yaklaşık 6 milyon metreküp suyun korunması.

Sivas Belediye Başkanı Dr. Adem Uzun, yaptığı değerlendirmede 2025 yılının son yarım asrın en kurak yılı olarak kayıtlara geçtiğini belirtti. Özellikle 4 Eylül Barajı’nın geçmiş yıllarda kuruma noktasına gelmesiyle birlikte Sivas’ın günlerce su sıkıntısı yaşadığını hatırlatan Uzun, bu deneyimin belediyenin stratejik önceliklerini belirlemesinde etkili olduğunu vurguladı. Bu doğrultuda hem alternatif su kaynakları oluşturmak hem de kayıp-kaçakla mücadeleyi ana strateji haline getirdiklerini ifade etti.

Çalışmaların ilk adımında, kayıp-kaçak oranının en yüksek olduğu eski ve yıpranmış hatlara odaklanıldı. Özellikle şehir merkezindeki çelik hatlar yenileme programına alındı. Son 21 aylık süreçte bu hatların yaklaşık yüzde 50’si değiştirildi. Yapılan kazı ve incelemelerde bazı hatların delindiği, yarıldığı ya da kaynak noktalarından patladığı tespit edildi. Sivas’ın jipsli zemin yapısının da bu hasarları artırdığı, yer altı boşlukları ve obruklar nedeniyle ciddi su kayıplarının oluştuğu belirlendi.

Sivas Belediyesi ekipleri, yalnızca yüzeye çıkan arızalarla değil, yer altında fark edilmeden devam eden su kayıplarıyla da mücadele etti. Bu kapsamda gerçekleştirilen gece dinlemeleri sayesinde 64 farklı noktada kayıp-kaçak tespit edildi. Bu noktaların 42’sinde onarım çalışmaları tamamlandı. Sadece bu müdahalelerle saniyede 21 litre su tasarrufu sağlandı. Gece saatlerinde tüketimin normalin üzerinde olduğu mahallelerde yapılan ölçümler, gizli patlakların belirlenmesine önemli katkı sundu.

Su yönetiminde bir diğer kritik adım ise DMA (District Metered Area) odalarının kurulması oldu. 2025 yılı itibarıyla şehir genelinde 11 DMA odası devreye alındı. Bu sistem sayesinde şebeke basıncı kontrol altına alınarak aşırı basınçtan kaynaklanan patlamaların önüne geçildi. Basıncın dengelenmesiyle birlikte musluklardan akan suyun debisi düşürüldü; günlük kullanımda el yıkama, diş fırçalama ve duş gibi faaliyetlerde gereksiz su tüketimi azaltıldı. Bu uygulamalar, hem altyapıyı korudu hem de vatandaşların farkında olmadan yaptığı israfı engelledi.

Mevcut 11 DMA odasıyla elde edilen başarıyı genişletmeyi planlayan Sivas Belediyesi, 2026 yılı içinde 25 yeni DMA odası daha kurmayı hedefliyor. Böylece şehir genelinde basınç yönetimi yaygınlaştırılacak ve toplam tasarruf miktarı saniyede 200 litreye ulaşacak. Bu rakam, yıllık bazda yaklaşık 6 milyon metreküp suyun korunması anlamına geliyor.

Belediye Başkanı Uzun, yapılan yatırımların ekonomik boyutuna da dikkat çekti. Geçmiş yıllarda 4 Eylül Barajı’ndaki su sıkıntısı sonrası Pusat-Özen hattından 52 kilometrelik çelik hatla şehre su getirildiğini hatırlatan Uzun, buradan yıllık yaklaşık 8 milyon metreküp su alındığını ifade etti. Saniyede 200 litre tasarruf sağlandığında, bunun 6 milyon metreküplük bir karşılığı olacağını vurguladı. DMA odaları için şu ana kadar 73 milyon liralık yatırım yapıldığını, tüm sistem tamamlandığında bu rakamın yaklaşık 200 milyon liraya ulaşacağını belirten Uzun, buna karşın dış kaynaklı su temininin milyarlarca liralık maliyet oluşturduğunu söyledi. Bu nedenle yapılan yatırımların, uzun vadede hem su güvenliği hem de belediye bütçesi açısından stratejik bir kazanç sağladığını dile getirdi.

Göreve geldikleri günden bu yana kayıp-kaçak oranında yaklaşık yüzde 10’luk bir iyileşme sağladıklarını belirten Uzun, nihai hedeflerinin bu oranı yüzde 30 seviyesine düşürmek olduğunu ifade etti. Sivas Belediyesi’nin yürüttüğü bu çalışmalar, kuraklıkla mücadelede yerel yönetimlere örnek olabilecek bir model olarak öne çıkıyor.

İlgili içerikler için: [Sivas Belediyesi projeleri], [Sivas’ta su kesintileri], [yerel yönetim haberleri] Resmi bilgiler için: Sivas Valiliği