Türk Mizahında Sivas İzi: İrem Sak, Umut Sarıkaya ve Emrah Kaman

Sivas denildiğinde akla çoğu zaman tarihi yapılar, âşıklık geleneği, türküler ve güçlü bir sözlü kültür geliyor. Ancak kentin Türkiye’nin çağdaş mizah dünyasına kazandırdığı isimler de azımsanmayacak bir yere sahip.

Oyunculuktan senaryo yazarlığına, karikatürden sinemaya uzanan farklı alanlarda çalışan Sivas bağlantılı sanatçılar, gündelik hayata dayanan gözlemleri ve karakter anlatımlarıyla geniş kitlelere ulaştı.

Bu isimlerin bazıları Sivas’ta doğup büyüdü, bazıları ise eserlerinde Sivas insanını, konuşma biçimini ve günlük yaşamını hikâyelerinin merkezine taşıdı.

İrem Sak’ın sahneye uzanan Sivas yılları

Oyuncu İrem Sak, 9 Şubat 1986 tarihinde Sivas’ta dünyaya geldi. İlkokul, ortaokul ve lise eğitimini Sivas’ta tamamlayan Sak, üniversite eğitimi için 2006 yılında İstanbul’a gitti.

Televizyon kariyerinde “Yalan Dünya” dizisinde canlandırdığı Tülay karakteriyle geniş kitleler tarafından tanındı. Ardından “Güldür Güldür Show” kadrosunda yer alarak skeç komedisi alanındaki performansıyla dikkat çekti.

Sak, daha sonraki yıllarda tiyatro, sinema ve dijital platform projelerinde farklı karakterlere hayat verdi. “Ölümlü Dünya”, “Düğüm Salonu”, “Yılbaşı Gecesi” ve “Modern Kadın” gibi yapımlarda yer alan oyuncu, kariyerinde komedinin yanı sıra dramatik rollere de yöneldi.

Sivas’ta geçen çocukluk ve eğitim yılları, İrem Sak’ın kentle bağını koruyan en önemli unsurlar arasında bulunuyor.

Divriği’den karikatür dünyasına: Umut Sarıkaya

Türk karikatürünün özgün isimlerinden Umut Sarıkaya, 26 Nisan 1980 tarihinde Sivas’ın Divriği ilçesinde doğdu.

İstanbul Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesinden mezun olan Sarıkaya, kısa süre mühendislik yaptıktan sonra kariyerini tamamen mizah ve karikatür alanında sürdürmeye karar verdi.

Çizimleri ve yazılarıyla Penguen ve Uykusuz gibi mizah dergilerinde geniş bir okur kitlesine ulaşan Sarıkaya, gündelik hayatın sıradan görünen ayrıntılarını farklı bir gözle ele aldı.

“İşimdeyim Gücümdeyim” ve “Benim de Söyleyeceklerim Var” gibi çalışmaları, kent yaşamından aile ilişkilerine kadar pek çok konuyu kendine özgü karakterler ve diyaloglarla anlattı.

Sarıkaya’nın mizahında günlük yaşamın küçük sıkıntıları, insan ilişkilerindeki çelişkiler ve toplumun alışkanlıkları önemli bir yer tutuyor. Divriği’de başlayan yaşam öyküsü, mühendislikten Türkiye’nin tanınan karikatüristlerinden biri olmaya uzanan dikkat çekici bir kariyere dönüştü.

Emrah Kaman mühendislikten senaristliğe yöneldi

Sivas doğumlu bir başka isim olan Emrah Kaman, oyunculuğun yanı sıra senaryo yazarlığıyla da komedi dünyasında kendisine yer açtı.

10 Ekim 1985 tarihinde Sivas’ta doğan Kaman, Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünden mezun oldu. Sanat kariyerine kamera önünden önce senaryo ekiplerinde çalışarak başladı.

“Kardeş Payı” dizisinde canlandırdığı “Sivaslı Emrah” karakteri, oyuncunun tanınırlığını artıran önemli rollerden biri oldu. Kaman daha sonra “Kaçma Birader”, “Deli Aşk” ve “Aile Şirketi” gibi yapımlarda hem oyuncu hem de senarist olarak görev aldı.

Mühendislik eğitiminin ardından yazarlığa ve oyunculuğa yönelmesi, Umut Sarıkaya’nın kariyerindeki değişimle de dikkat çekici bir benzerlik taşıyor. Her iki isim de teknik eğitimlerinin ardından üretimlerini mizah alanında sürdürmeyi seçti.

“Düğün Dernek” Sivas kültürünü beyaz perdeye taşıdı

Sivas’ın Türk komedi sinemasındaki en görünür izlerinden biri de 2013 yılında gösterime giren “Düğün Dernek” filmi oldu.

Selçuk Aydemir’in yazıp yönettiği film, yurt dışından dönen oğluna kısa sürede düğün yapmak isteyen İsmail ve arkadaşlarının yaşadığı olayları konu aldı. Başrolleri Ahmet Kural, Murat Cemcir ve Rasim Öztekin paylaştı.

Filmin çekimlerinin önemli bölümü Sivas’ın Esenyurt köyünde gerçekleştirildi. Sivas’ın köy yaşamı, düğün gelenekleri, dayanışma kültürü ve gündelik konuşma biçimi hikâyenin komedi yapısının temel unsurları arasında yer aldı.

Filmde anlatılan imece usulü düğün hazırlığı, aile bağları ve köy halkının olaylara dahil olması, Sivas’a ait kültürel ayrıntıların ülke çapında görünürlük kazanmasını sağladı.

Bu yönüyle “Düğün Dernek”, yalnızca Sivas’ta çekilen bir film olmanın ötesinde kentin günlük yaşamını ve mizah anlayışını popüler kültüre taşıyan yapımlardan biri olarak değerlendirilebilir.

Ortak nokta gündelik hayatın güçlü gözlemi

İrem Sak’ın canlandırdığı karakterlerde, Umut Sarıkaya’nın karikatürlerinde, Emrah Kaman’ın senaryolarında ve “Düğün Dernek” filminde ortak bir çizgi dikkat çekiyor: Gündelik hayatın içerisindeki doğal mizah.

Aile ilişkileri, mahalle yaşamı, akrabalık bağları, düğünler, çocukluk hatıraları ve insanların kendilerine özgü konuşma biçimleri bu yapımların mizahını besliyor.

Sivas’ın güçlü sözlü anlatım geleneği ile bu sanatçıların eserleri arasında doğrudan akademik bir bağ kurmak için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç bulunsa da kentte yetişen isimlerin Türk mizahına yaptığı katkı açık biçimde görülüyor.