Rubio: S-400 Çözülmeden Türkiye'ye F-35 Teslim Edilemez

Türkiye’nin uzun süredir gündeminde bulunan F-35 savaş uçakları konusunda Washington’dan dikkat çeken yeni bir açıklama geldi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Yunanistan ziyareti sırasında Kathimerini gazetesine verdiği röportajda Türkiye’nin F-35 programındaki durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Rubio’nun açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Türkiye’nin yeniden F-35 alabilmesine siyasi olarak açık olduğunu, ancak önündeki hukuki engelin henüz ortadan kalkmadığını gösterdi.

Trump F-35'lerin Türkiye'ye Verilmesini İstiyor

Rubio’ya Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını alıp alamayacağı soruldu.

ABD Dışişleri Bakanı, öncelikle Türkiye’nin bir NATO üyesi olduğuna dikkat çekti ve Başkan Trump’ın koşulların elvermesi halinde uçakların Türkiye’ye sağlanması yönündeki isteğini daha önce ortaya koyduğunu söyledi.

Rubio, Türkiye’nin bazı uçakların parasını daha önce ödediğini belirterek, görüşmede iki uçak için ödeme yapıldığına da değindi.

Rubio'nun sözlerinin özü şöyle:

“Başkan, mümkün olması halinde uçakların sağlanması yönündeki isteğini ifade etti. Türkiye bunlardan bazıları için zaten ödeme yaptı.”

Rubio’nun açıklaması sosyal medyada “Trump, Türkiye’nin parasını ödediği F-35’leri teslim almasını istiyor” şeklinde paylaşılırken, orijinal açıklamadaki “mümkün olması halinde” şartı önem taşıyor.

F-35 Teslimatının Önünde Yasal Engel Var

Rubio, Trump yönetiminin yaklaşımının tek başına uçakların teslim edilmesi için yeterli olmadığını da açıkça ifade etti.

ABD Kongresi tarafından kabul edilmiş yasal düzenlemelere işaret eden Rubio, Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nda Türkiye’ye F-35 transferi konusunda sıkı şartlar bulunduğunu söyledi.

Bu şartlar yerine getirilmediği sürece satış ve teslimatın gerçekleştirilemeyeceğini belirtti.

S-400 Meselesi Çözülmeden Devir Mümkün Değil

Türkiye’nin önündeki temel engel Rusya’dan satın alınan S-400 hava savunma sistemi olmaya devam ediyor.

Rubio, Türkiye tarafının mevcut hukuki durumu bildiğini ve soruna çözüm bulmak için çeşitli seçenekler üzerinde çalışıldığını ifade etti.

Ancak ABD Dışişleri Bakanına göre mevcut aşamada S-400 meselesi henüz çözülmüş değil.

Bu nedenle ABD yasaları açısından Türkiye’ye F-35 transferi şu anda gerçekleştirilemiyor.

ABD Yasası Ne Diyor?

ABD Kongre Araştırma Servisinin Türkiye-ABD ilişkilerine ilişkin raporunda da F-35 konusundaki yasal engelin dayanağı ayrıntılı olarak yer alıyor.

2020 Mali Yılı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nın 1245'inci bölümü, Türkiye’nin S-400 sistemi veya sistemle bağlantılı ekipman ve unsurlara sahip olmaya devam ettiği durumda F-35 uçaklarının transferini sınırlandırıyor.

CAATSA Yaptırımları da Gündemde

S-400 alımı yalnızca F-35 programını etkilemedi.

ABD, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 satın almasının ardından 2019 yılında Türkiye’yi F-35 programından çıkardı. Aralık 2020’de ise Türkiye’nin savunma tedarik kurumuna yönelik CAATSA kapsamında yaptırımlar uygulandı.

Başkan Trump, Temmuz 2026’daki NATO Ankara Zirvesi sırasında CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini söylemiş ve Türkiye’ye F-35 satışının yeniden değerlendirilmesine olumlu yaklaşmıştı.

Türkiye F-35 Konusunda Ne İstiyor?

Ankara uzun süredir hem ödediği F-35 uçaklarını teslim almak hem de programa yeniden dahil edilmek istediğini ifade ediyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Ocak 2026’da yaptığı açıklamada Türkiye’nin ödemesini yaptığı uçakları teslim almasının ve programa yeniden dönmesinin gerekli olduğunu belirtmişti. Temmuz ayında ise Trump’ın F-35 konusunda olumlu bir yaklaşım sergilediğini açıklamıştı.

ABD tarafı ise S-400 sisteminin F-35 teknolojisi açısından güvenlik riski oluşturduğunu savunuyor ve mevcut yasal düzenlemeler nedeniyle sorunun çözülmesini ön şart olarak görüyor.

Rubio: Çeşitli Seçenekler Var

Rubio, S-400 meselesinin gelecekte çözülemeyeceğini söylemedi.

ABD Dışişleri Bakanı, sorunun çözümü konusunda “çeşitli seçeneklerin” bulunduğunu ancak mevcut durumda bir çözüme ulaşılamadığını belirtti.

Bu açıklama, Türkiye’nin F-35 dosyasının Washington’da tamamen kapanmadığını ancak uçakların teslimatı için siyasi iradenin yanında ABD mevzuatındaki şartların da karşılanması gerektiğini gösteriyor.

Önümüzdeki süreçte Ankara ve Washington arasında S-400’lerin statüsü konusunda bulunabilecek bir çözüm, F-35 dosyasının seyrini belirleyecek en önemli başlıklardan biri olmaya devam edecek.