YÖK'ten Üniversite Kontenjanlarında Yeni Planlama Modeli
Yükseköğretim Kurulu (YÖK), yükseköğretim sisteminde kontenjan planlamasına ilişkin önemli bir değişikliği hayata geçirdi. YÖK Başkanı Erol Özvar, üniversite programlarının kontenjanlarının artık yalnızca geçmiş yıllardaki tercih yoğunluğuna göre değil, Türkiye'nin kalkınma hedefleri, iş gücü piyasasının beklentileri, dijital dönüşüm süreci ve stratejik sektörlerin ihtiyaçları dikkate alınarak belirlendiğini açıkladı.
Yeni planlama anlayışıyla birlikte üniversite kontenjanlarının, mezunların istihdam edilebilirliğini artıracak ve geleceğin mesleklerine yönelik insan kaynağını güçlendirecek şekilde oluşturulduğu belirtildi.
Geleceğin Mesleklerine Yönelik Kontenjanlar Artırıldı
Erol Özvar, gelecekte ihtiyaç duyulacak meslek gruplarına yönelik önemli kapasite artışları yapıldığını ifade etti. Buna karşın mezun sayısının yüksek olduğu alanlarda ise daha dengeli ve kontrollü bir kontenjan planlamasının benimsendiğini söyledi.
Kontenjan belirlenirken üniversitelerin akademik kadro yapısı, uygulama ve araştırma altyapısı ile mezunların iş bulma imkanlarının birlikte değerlendirildiğini belirten Özvar, süreçte ilgili bakanlıklar, meslek kuruluşları, sanayi ve ticaret odaları, sektör temsilcileri, iş dünyası ve üniversitelerin görüşlerinin de dikkate alındığını ifade etti.
Özvar, alınan kararların kısa vadeli tercihlere göre değil, veriye dayalı ve uzun vadeli planlama anlayışıyla şekillendirildiğini vurguladı.
Siber Güvenlik Eğitiminde Rekor Artış
Yeni kontenjan planlamasının en dikkat çekici sonuçlarından biri bilişim ve teknoloji alanlarında yaşandı.
YÖK verilerine göre ön lisans programlarında bilişim teknolojileri kontenjanları yaklaşık yüzde 48 artırılırken, Organize Sanayi Bölgeleri Meslek Yüksekokullarındaki kontenjanlarda da yaklaşık yüzde 41 oranında artış gerçekleştirildi.
En büyük artış ise siber güvenlik alanında kaydedildi. Bu alandaki eğitim kapasitesi yaklaşık 16 kat büyüyerek yüzde bin 520 oranında artırıldı.
Yapay Zeka ve Veri Bilimi Alanları Ön Planda
Lisans programlarında da benzer planlamanın sürdürüldüğünü belirten Özvar, bilgisayar ve bilişim bilimleri alanındaki kontenjanların son üç yılda yaklaşık yüzde 31 artırıldığını açıkladı.
Bu artışın; yazılım, yapay zeka, veri bilimi ve dijital teknolojiler alanlarında giderek artan nitelikli insan kaynağı ihtiyacından kaynaklandığını ifade eden Özvar, üniversitelerin bu doğrultuda güçlendirildiğini söyledi.
Spor, Sanat ve Stratejik Alanlarda Dengeli Artış
YÖK Başkanı Özvar, özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programlarda da kapasite artışına gidildiğini açıkladı.
Buna göre;
- Özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programların kontenjanları yüzde 11,
- Spor Bilimleri Fakültelerinin kontenjanları yüzde 34,
- Sanat ve Tasarım Fakültelerinin kontenjanları ise son dört yılda yaklaşık yüzde 16 artırıldı.
Stratejik alanlarda ise daha kontrollü bir planlama yapıldı. Tıp fakültelerinde yaklaşık yüzde 2,8, ziraat, tarım ve hayvancılık alanlarında ise yüzde 1,6 oranında sınırlı kontenjan artışı gerçekleştirildi.
Amaç İstihdamla Uyumlu Yükseköğretim Sistemi Oluşturmak
Erol Özvar, yapılan planlamanın temel amacının yalnızca üniversitelere öğrenci yerleştirmek olmadığını belirterek, Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağını yetiştirecek sürdürülebilir bir yükseköğretim sistemi oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.
YÖK'ün yeni yaklaşımıyla mezun arzı ile iş gücü piyasası arasındaki dengenin güçlendirilmesi, bilişim, siber güvenlik, dijital teknolojiler ve üretim odaklı sektörlerde nitelikli personel ihtiyacının karşılanması amaçlanıyor.
Yeni modelle birlikte üniversite kontenjanlarının, gençlerin mezuniyet sonrası istihdam imkanlarını artıracak alanlara yönlendirilmesi ve Türkiye'nin kalkınma hedefleri doğrultusunda insan kaynağının planlanması hedefleniyor.